Kẻ đụt cũng tiến

Dưới đây là một mô hình rất đơn giả về trò chơi hợp tác kinh tế, cho thấy là đụt đến mấy mà muốn tăng trưởng kinh thế thì cũng rất dễ thôi, chẳng cần tài lãnh đạo cao siêu gì, miễn sao đừng cướp bóc và bóp nghẹt nhau :)

Thời xa xưa thế giới chỉ có hai anh, tạm gọi là anh Đụt và anh Tiến. Cả hai đều cần có lương thực và đồ dùng để sống sót tồn tại. Anh Đụt làm cái gì cũng đụt hơn anh Tiến: công suất kiếm đồ ăn chỉ bằng 1/2 so với anh Tiến, còn công suất làm ra đồ dùng chỉ bằng 1/4 của anh Tiến. Anh Tiến làm ra của cải dư thừa,  có của ăn của để, có thời gian cải tiến các thứ, ngày càng tiến bộ. Còn anh Đụt mất 1/2 thời gian của mình để kiếm đồ ăn, và 1/2 còn lại chỉ đủ để sửa chữa thay thế những đồ hỏng hóc, chứ không xây mới được cái gì, nên quanh năm ngày tháng vẫn nghèo khổ như xưa … cho đến một ngày gặp được anh Tiến.

Kể từ khi gặp anh Tiến thì anh Đụt cũng tiến, mà không cần phải xin xỏ anh Tiến “viện trợ không hoàn lại” bất cứ cái gì? Vì sao thế?

Rất đơn giản thôi, hai anh hợp tác trao đổi hàng hoá với nhau.

Anh Đụt thoả thuận với anh Tiến là cung cấp đồ ăn cho anh Tiến (là công việc mà anh Đụt ít đụt nhất so với anh Tiến). Thế là anh Đụt kiếm đồ ăn 100% thời gian, 1/2 cho mình, 1/2 cho anh Tiến. Anh Tiến nếu không có anh Đụt thì mất 1/4 thời gian của mình để kiếm đồ ăn, nay có anh Đụt cung cấp đồ ăn thì có thể dùng 1/4 thời gian đó vào làm đồ dùng. Chỉ cần 1/8 thời gian của anh Tiến là đủ duy trì nhà cửa đồ dùng cho anh Đụt, còn thừa ra 1/8 thời gian cua anh Tiến tạo thêm ra sản phẩm mới cho cả hai anh. Cả hai đều được lợi từ chỗ dưa ra đó.

Ví dụ như, số 1/8 thời gian dư đó, anh Tiến dành cho bản thân 1/8 và cho anh Đụt 1/8. Ngay tức khắc, tài sản của anh Đụt tăng vụt lên, từ chỗ không có gì mới thành ra có nhiều đồ mới, trong đó có cả đồ tiêu xài và đồ dụng cụ sản xuất mới. Với dụng cụ mới đó, công suất làm nông của anh Đụt tăng 10%, và rồi cứ thế tăng lên, năm sau anh Đụt lại làm được ra tốt hơn năm trước…

Trong quá trình cả Đụt và Tiến cùng tiến này, Đụt chẳng  cần phải có gì giỏi hơn Tiến để “đi tắt đón đầu”, vẫn có thể cùng tiến lên với Tiến, và với tốc độ tiến lên còn nhanh hơn là anh Tiến. Về cơ bản thì Đụt vẫn sẽ đụt hơn Tiến, trừ khi Đụt thật chịu khó học hỏi để có ngày có được “năng suất trung bình” ngang bằng với Tiến. Nhưng đến thế hệ 2 thì tình hình sẽ khác đi. Tức là khi Đụt và Tiến có con cái, thì các con cái này có thể được hưởng cùng một nền giáo dục (Đụt sẽ phải dành tỷ lệ thu nhập đầu tư vào con cao hơn so với Tiến, gọi là “hy sinh đời bố củng cố đời con”) thì con của Đụt không đụt nữa, có thể cạnh tranh ngang bằng với con của Tiến.

Chuyện đơn giản vậy thôi. Đụt muốn tiến lên rất dễ: cần hợp tác với Tiến, và đầu tư mạnh vào công nghệ và giáo dục. Chẳng cần tài cán gì đặc biệt. Đừng có tự bóp cổ mình là được!

 

 

 

Print Friendly

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

  

  

  

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.