Ý nghĩa của việc tự ứng cử Quốc Hội

(Ai quan tâm bài này có thể tự do đăng lại, không cần hỏi trước ý kiến của tác giả)

Kỳ bầu cử Quốc Hội năm nay 2016 về cơ bản vẫn là “Đảng cử Dân bầu”: Danh sách ứng cử viên vẫn do MTTQVN, một cánh tay nối dài của ĐCS, xếp đặt, và nhân dân có rất ít lựa chọn. Kể cả những người có uy tín cao trong nhân dân ra ứng cử mà bị MTTQVN loại thì dân cũng không thể bầu.

Tuy nhiên, so với những lần trước đây, kỳ bầu cử Quốc Hội lần này có một số thay đổi rất đáng chú ý về việc tự ứng cử:

– Việc tự ứng cử phát triển mạnh cả về số lượng (từ vài người lên vài chục người) và chất lượng (với sự xuất hiện của những nhân vật có tên tuổi như TS Nguyễn Quang A, nhà thơ Bùi Minh Quốc, v.v.). Các ứng cử  viên tự do có công bố cương lĩnh ứng cử, không như các ứng cử viên do ĐCS cử ra.

–  Các tranh luận của các ứng cử viên tự do và của những người ủng hộ họ được công khai trên mạng (ví dụ như trang https://www.facebook.com/daibieuQH)

– Nếu như trước đây, việc tự ra ứng cử là một hành động cả gan “vuốt râu hùm”, thì lần này nó đã trở thành một hoạt động thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân bình thường hơn.

– Nếu như lần trước, việc một công dân tự đi xin một bộ hồ sơ ứng cử để xem chứ chưa hề ra ứng cử cũng đã đủ để công an đi theo về tận nhà “hỏi thăm”,thì lần này  phản ứng từ phía chính quyền tương đối nhã nhặn hơn. Tuy vẫn có những chuyện “hành” giấy tờ, công an hỏi thăm, “đánh phủ đầu” và bôi nhọ trên báo chí (ví dụ như bài http://www.qdnd.vn/chong-dien-bien-hoa-binh/can-tinh-tao-truoc-nhung-thu-doan-pha-hoai-cuoc-bau-cu-quoc-hoi-khoa-xiv-467509 hay bài  “Quốc Hội không phải phường chèo” trên PetroTimes 02/03/2016), nhưng có thể thấy đây không phải là “chủ trương nhất quán” của toàn bộ ĐCS mà chỉ là phản ứng của một bộ phận bảo thủ trong ĐCS.

– Một số quan chức (ví dụ như TS Nguyễn Sĩ Dũng, Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc Hội) và cựu  quan chức đã lên tiếng chính thức ủng hộ sự tham gia ứng cử tự do. Sự cần thiết để cho người Việt Nam  ở nước ngoài ứng cử và bầu cử Quốc Hội cũng lần đầu được công khai nói đến.

Sau nhiều thập kỷ sống trong chế độ “Đảng cử Dân bầu”, đa phần nhân dân ngày nay hoặc là thờ ơ với chính trị (việc gì cũng đã có Đảng lo!) và không quan tâm chuyện bầu cho ai, hoặc là có tư tưởng cấp tiến (mong muốn đất nước thay đổi) nhưng lại rất bi quan.  Những người bi quan cho rằng  việc ứng cử tự do là một việc “lợi bất cập hại” (cho những người ứng cử) và sẽ không có ý nghĩa gì đáng kể, bởi các lý do như:

– Khả năng trở thành “quả pháo xịt” khi bị MTTQVN gạt ra khỏi danh sách ứng cử viên, như đã từng xảy ra với luật sư Võ An Đôn lần trước.

– Nguy cơ bị “đánh dưới thắt lưng”, như là những trò bôi nhọ danh dự, gài bẫy, bắt thuế, v.v. , như đã từng xảy ra với những người bất đồng chính kiến.

– Kể cả có được vào Quốc Hội thì cũng sẽ bị vô hiệu hóa bằng nhiều cách, hoặc là sẽ bị “bật bãi” hoặc có nguy cơ trở thành “con rối”, mất cả danh dự.

Tất nhiên, tất cả những điều xấu trên đều có thể xảy ra. Nó có xảy ra thật hay không sẽ phụ thuộc vào cách ứng xử của ĐCS và của bản thân những người ứng cử. Nếu như hai bên đối đầu với nhau, thì có nhiều khả năng là những điều trên sẽ xảy ra. Tuy nhiên, đối đầu không phải là giải pháp tốt, cho cả ĐCS lẫn cho những người ngoài đảng. Thay vào đó cần có đối thoại. Tín hiệu cởi mở hơn từ phía ĐCS và sự tham dự từ phía những người ngoài đảng trong cuộc bầu cử này chính là một tín hiệu tốt cho sự đối thoại nhằm đạt được  những giải pháp tốt cho Việt Nam.

Dù muốn hay không, thì ĐCS đang nắm độc quyền lãnh đạo ở Việt Nam, nhưng đồng thời đang mất uy tín trong con mắt người dân. Sự mất uy tín đó không phải do “lực lượng thù địch” bên ngoài nào gây ra, mà chính là do các” lực lượng tham nhũng” trong ĐCS gây ra. Thể chế hiện tại đã góp phần làm cho Việt Nam trở thành môt xã hội hoàn toàn tham nhũng, và không có cách nào chống tham nhũng hiệu quả trừ khi cải cách triệt để.  Trong quá trình cải cách đó, ĐCS sẽ phải chấp nhận sự tồn tại và phát triển của các lực lượng chính trị khác, không phải là để thù địch với nhau, mà là để cạnh tranh lành mạnh với nhau, vì sự tiến bộ của Việt Nam.

Bản thân ĐCS (hay ít ra là những người cấp tiến, không bảo thủ và không quá cơ hội chủ nghĩa trong ĐCS) hiểu điều trên và muốn VN cải cách. Có điều quá trình cải cách này phải được diễn ra trong sự ổn định,  có trình tự, không hỗn loạn. (Nếu hỗn loạn thì các thế lực mafia, bạo lực và độc tài sẽ dễ lên ngôi, có thể còn đẩy lùi đất nước thêm nữa). Để đạt được như vậy, cần có sự đối thoại, hợp tác giữa hai bên (trong và ngoài ĐCS), và cần có sự “thực tập dân chủ văn minh” của cả hai bên.

Trong tình hình như trên, phong trào tự ứng cử Quốc Hội đang diễn ra có ý nghĩa khá quan trọng, bởi vì:

– Nó là tín hiệu tốt từ cả hai bên (trong và ngoài ĐCS) muốn thay đổi đất nước theo chiều hướng tiến bộ, có thể đối thoại với nhau thay vì đối đầu.

– Nó là một cuộc thực tập thực hành dân chủ quan trọng đối với người dân và cả đối với ĐCS, đặt tiền lệ cho những lần sau.

– Nó cho thấy sức ép tạo sự thay đổi từ phía nhân dân rất quan trọng, chứ không thể chỉ trông chờ vào ĐCS tự thay đổi nếu nhân dân không động tĩnh gì.

– Nó là một cơ hội lớn cho công cuộc khai dân trí mà Phan Chu Trinh đã khởi xướng từ cách đây một thế kỷ: qua những dịp như thế này, sự hiểu biết của người dân sẽ tăng lên. Đặc biệt là trong thời đại internet, khi mà thông tin đến được với người dân nhanh hơn, dễ dàng hơn trước.

– Nó là một bước, dù nhỏ đến mấy nhưng cũng không thể thiếu được, trong quá trình cải cách đưa VN trở thành một nước văn minh tiến bộ.

Nếu ĐCS kịp thời thay đổi tiến bộ lên trong lần này một cách tương xứng với sự thay đổi từ phía dân, thì MTTQVN sẽ để cho không ít người tự ứng cử được có trong danh sách bầu cử, và theo quy luật luật xác suất sẽ có một số người trúng cử. Trong trường hợp ngược lại thì ĐCS bỏ lỡ một cơ hội cải cách, nhưng điều đó chỉ bất lợi cho uy tín của ĐCS và tạo điều kiện cho các tư tưởng bảo thủ và cực đoan phát triển, chứ sẽ không làm giảm đi ý nghĩa của phong trào tự ứng cử đại biểu Quốc Hội 2016, bởi quá trình lich sử này không thể đảo ngược.

Print Friendly

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

  

  

  

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.