Nhà toán học Nash qua đời

Ông John Nash cùng bà vợ Alicia đã qua đời tại New Jersey trong một tai nạn taxi.

Ông cho đến nay là người duy nhất được cả hai giải Nobel (về kinh tế) và Abel (về toán học)

Trong kinh tế, ông nổi tiếng với  “ổn định Nash” (hay “cân bằng Nash” – Nash equilibrium) trong lý thuyết trò chơi. Cân bằng Nash là trạng thái khi mà những người tham gia “cuộc chơi” (kinh tế, chính trị, v.v.) sẽ không thể đơn phương thay đổi chiếc lược của mình, vì nếu đơn phương thay đổi (trong khi những người khác giữ nguyên chiến lược) thì chỉ có thiệt. Bởi vậy ổn định Nash là mô hình kinh tế / xã hội quan trọng và hay xảy ra trong thực tế.

Một điều rất hay xảy ra là cân bằng (ổn định) Nash có thể là một ổn định tồi cho tất cả mọi người tham gia cuộc chơi. Ví dụ như trong một xã hội “hoàn toàn lừa đảo”, ai không lừa thì bị triệt tiêu nên tất cả đều lừa nhau, nhưng kết quả cuối cùng tồi cho tất cả mọi người. Bởi vậy mà cần có những luật chơi (hiến pháp, luật lệ, đàm phán, v.v.) để thoát khỏi những ổn định tồi đó.

Trong toán học, Nash có hai mảng đóng góp lớn: hình học đại số (kỳ dị Nash) và phương trình đạo hàm riêng trong hình học (phương pháp Nash-Moser). Phương pháp Nash-Moser là một phương pháp giải tích rất mạnh để chứng minh sự tồn tại của nhiều thứ (nghiệm của các phương trình đạo hàm riêng) có ý nghĩa hình học và vật lý, và phương pháp này vẫn đang được tiếp tục phát triển ngày nay. (Bản thân người viết những dòng này có nghiên cứu các định lý dạng chuẩn kiểu Nash-Moser trong hình học và hệ động lực).

Cuộc đời của Nash cũng rất đặc biệt. Ông bị bệnh thần kinh từ thời trẻ (nhìn thấy những người bạn tưởng tượng, v.v. ví dụ khi sống ở trong ký túc xá một mình mà ông luôn nghĩ là sống cùng phòng với một người bạn). Ông có biết là mình bị căn bệnh này nhưng không có cách nào chữa, chỉ sống chung với nó, và tuy bị bệnh khá nặng, ông vẫn có một cuộc đời khoa học vô cùng thành công. (Cảm ơn nước Mỹ đã tạo điều kiện để những người như ông vẫn phát triển được!)

Có một bộ phim nổi tiếng “A beautiful mind” mà nhân vật chính trong đó chính là Nash.

Print Friendly

2 comments to Nhà toán học Nash qua đời

  • Mèo MonsterID Icon Mèo

    Một phút mặc niệm ông. Beautiful mind.

  • Xin Vĩnh biệt đôi Uyên-Ương John-Alicia
    *********************************

    “Anh đến đây vì Em tối nay.
    Em là lý do để cho Anh tồn tại.
    Em là lẽ phải Em là lẽ sống của cuộc đời Anh”

    John Nash A Beautiful Mind – Đạo diễn Ron Howard
    tái hiện toàn bộ Cuộc đời của Nhà Bác học vĩ đại John Nash

    https://www.youtube.com/watch?v=w5ToctbuBtc

    John Nash’s nobel prize acceptance speech

    Tử nạn cũng như Nguyên lý Trò chơi
    Nhà Toán học Thiên tài giã từ đời
    Bên cạnh Người Vợ hiền yêu dấu
    Cứu chồng bệnh hoang tưởng ru hời
    Tình yêu quả liều thuốc thần vĩ đại
    Một Tâm hồn Cao đẹp vừa chầu Trời
    Bạn đời quyết giúp vượt mâu thuẫn
    Thanh thản sống cùng ảo ảnh cuối đời
    Phương trình tìm ra Chân lý Cuộc sống
    Nghiệm số Tình yêu bất biến không lời
    Tình yêu có thật dù cuộc đời ảo ảnh
    Chúc đôi Uyên-Ương vĩnh hằng dong chơi .. ..

    TRIỆU LƯƠNG DÂN

    https://www.youtube.com/watch?v=ZY9tZyueZj4

    Dr. John Nash – A Nobel Prize Talking

    Kênh truyền hình ABC News của Mỹ ngày 24/5/2015 đưa
    tin Nhà Toán học John Nash, người từng được trao giải
    Nobel Kinh tế, đã qua đời cùng với vợ trong một vụ tai
    nạn xe hơi ở Tiểu bang New Jersey.

    Cảnh sát bang New Jersey cho biết chiếc taxi chở hai vợ
    chồng nhà toán học này đã bị tai nạn do tái xế mất tay
    lái và lao vào một đoàn tàu hỏa. Theo ABC News, John
    Nash năm nay 86 tuổi, còn vợ ông là Alicia đang ở tuổi
    82.

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

  

  

  

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.