Đối xứng gương trên vòng thời gian

Trong chiêm tinh  có khái niệm nhị hợp, là một khái niệm rất quan trọng. Bảng nhị hợp như sau:

Ngọ – Mùi
Tỵ – Thân
Thìn -Dậu
Mão – Tuất
Dần – Hợi
Sửu – Tý

Bảng nhị hợp trên áp dụng cho cả các giờ (ví dụ giờ Sửu hợp với giờ Tý), cho cả các tháng (ví dụ tháng Ngọ hợp với tháng Mùi), và cho cả các năm (ví dụ năm Tỵ hợp với năm Thân).

Nói theo kiểu toán học, nhị hợp chính là đối xứng gương trên vòng thời gian: lấy vòng tròn, vẽ 12 con vật cách đều nhau (tượng trưng cho 12 “giờ”, hay 12 tháng, hay 12 năm của một chu kỳ) trên đó. Khi đó nhị hợp này được tạo bởi reflection (đối xứng gương) theo một trục đi qua tâm vòng tròn.

Vòng Zodiac của chiêm tinh Tây cũng có nhị hợp đối xứng gương, như sau:

Con Cua – Sư Tử (mặt trăng – mặt trời làm chủ)
Sinh Đôi – Trinh Nữ (Mercury làm chủ)
Con Trâu – Cái Cân (Venus làm chủ)
Con Cừu – Bò Cạp (Mars làm chủ)
Con Cá – Cung tên (Jupiter làm chủ)
Bình Nước – Con Dê (Saturn làm chủ)

Tạo sao lại có các nhị hợp (đối xứng gương) trên vòng thời gian như trên, và nó dựa trên qui luật thiên văn nào? Điều này thì hầu như không có sách nào giải thích. Ở đây, tôi sẽ đưa ra một giải thích cho nó.

Ta xẽ xét các tháng của một chu kỳ 1 năm. (Đối với các giờ trong ngày, hay các năm trong một chu kỳ 12 năm, cũng sẽ tương tự). Tương tự như trong bài “Tính mùa, tính tháng, và vòng Zodiac“, tháng ở đây sẽ là tháng tính theo thiên văn học và bắt đầu vão quãng những ngày 21 hàng tháng tính theo lịch Tây. Theo qui ước thiên văn học, thì tháng đầu tiên là tháng “Con Cừu” (Aries), và rơi vào quãng 21/03-21/04. Lịch ta thì tính tháng theo mặt trăng, và có bị xê dịch đi (lúc vượt lên trước lúc tụt lại sau) so với lịch thiên văn Tây, nhưng nếu không kể những sự bị xê dịch và lệch pha đó, thì tháng “Con Cừu”  có thể tạm coi là tháng 3 âm lịch trong lịch Ta.

Như có viết trong bài “Tính mùa, tính tháng, và vòng Zodiac“, thời điểm Hạ Chí 21/06, vào đầu tháng “Con Cua”, là thời điểm có ngày dài nhất trong năm, nhưng nó không phải là thời điểm nóng nhất trong năm. Thời điểm nóng nhất trong năm (ở bán cầu bắc), theo thống kê hàng trăm năm, rơi vào quãng 21/07 (hoặc muộn hơn đó một chút), tức là cách thời điểm ngày dài nhất trong năm 1 tháng.

Mô hình toán học của sự lệch pha giữa thời điểm mặt trời chiếu nhiều nhất lên bán cầu bắc (21/06) và thời điểm mức năng lượng trên mặt bán cầu bắc cao nhất (21/07) như sau:

Gọi mức bức xạ của mặt trời đến bắc bán cầu là f(x), và nhiệt độ là g(x). Ta coi 1 năm = 2 pi, và như vậy đây là các hàm tuần hoàn với chu kỳ 2 pi. Ta không tính mức bức xạ tuyệt đối, mà chỉ tính tương đối, sao cho trung bình trong năm là bằng 0. Do tính quay vòng tròn của hệ trái đất – mặt trời, hàm f(x) có dạng hình sin. Sau khi chuẩn hoá, có thể đặt luôn

f(x) = sin (x)

Đạo hàm của g là độ thay đổi nhiệt độ (mức năng lượng) từ ngày này qua ngày khác. Sự thay đổi này gồm 2 yếu tố hợp thành: f (tất nhiên rồi), và bản thân g nữa. Đó là bởi vì khi nhiệt độ cao thì nó tự có xu hướng hạ xuống, vì nó là trên một cái nền nhiệt độ trung bình ổn định (của ruột trái đât và khí quyển), còn khi nó thấp thì tự nó có xu hướng tăng lên. Tương tự như đối với f, ta tính nhiệt độ tương đối chứ không phải tuyệt đối, sao cho nhiệt độ trung bình cả năm là bằng 0. Ta được phương trình vi phân sau của g:

g’(x) = – a g(x) + b sin(x)

trong đó a,b là các hằng số dương nào đó.

Hay có thể viết là:

g’(x) + a g(x) = b sin (x)

Phương trình vi phân tuyến tính này tương đối dễ giải, và nó có nghiệm tuần hoàn dạng

g(x) = A sin(x) + B cos(x) = g(x) = C sin (x – d)

trong đó A, B, C, d là các hệ số thích hợp nào đó. Ở đây, d là độ xê dịch pha giữa g và f, và nó phụ thuộc vào hệ số tuyến tính a trong phương trình vi phân phía trên.

Nếu a = 1/sqrt(3) thì d = pi/6 (tức là 1/12 của chu kỳ 1 năm), ứng đúng với quan sát về ngày nóng nhất:

g(x) = 2 sin (x – pi/6) = sin x – sqrt(3) cos(x)

g’(x) = cos(x) + sqrt(3) sin(x)

g’(x)  + 1/sqrt(3) g(x) = (sqrt(3) + 1/sqrt(3)) sin(x)

Nhưng tại sao a = 1/sqrt(3)  mà không phải là số khác ? Điều này là một bí ẩn, có thể liên quan tới sự cộng hưởng của bản thân các pha, ở đây chưa giải thích được, nhưng ta tạm thời giả thuyết là nó như vậy.

Như vậy, nhiệt độ của các ngày trong năm (nếu tính trung bình qua nhiều năm) có dạng hình sin, với đỉnh điểm nằm ở ngày 21/07 (và đáy nằm ở quãng ngày 21/01, xung quanh ngày Tết âm lịch — Tết âm lịch ứng với quãng thời gian lạnh nhất trong năm mà từ đó thì ấm dần lên). Hàm sin có đối xứng gương (nó làm hàm chẵn sau khi xê dịch biến đi một khoảng tương ứng để thành thư hàm cos), và đối xứng gương của hàm sin của “trường năng lượng trên trái đất” chính là đối xứng gương trên vòng thời gian. Chú ý rằng, mô hình trên không chỉ áp dụng với nhiệt độ, mà áp dụng với toàn bộ “trường năng lượng” trên vỏ trái đất được mặt trời tác động.

Khi hai thời điểm trên vòng thời gian đối xứng gương với nhau, thì tức là trường năng lượng tại hai thời điểm đó có nhiều cái giống nhau, đặc biệt là về phổ (spectrum). Cái phổ đó ảnh hưởng đến tính cách của những người sinh vào các thời điểm đó, do vậy mà hai người sinh vào hai năm nhị hợp thì hợp nhau, chính là do “giao động cùng một nhịp”, dễ cộng hưởng với nhau :)

Ngoài “nhị hợp” còn có “nhị xung”, nó ứng với đối xứng gương khác, mà qua đối xứng đó thì hàm năng lượng dạng sin không bảo toàn mà đổi dấu, từ âm sang dương, dương sang âm, do đó các nhịp tương ứng bị đối nghịch với nhau.

 

 

Print Friendly

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

  

  

  

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.