Hiến pháp Việt Nam: police state

 

(Xem toàn bộ bài viết về hiến pháp VN, dạng PDF, ở đây: Constitution_VN)

Ngoài tính chất Đảng trị được chỉ ra phía trên, hiến pháp Việt Nam 1992
và dự thảo 01/2013 có một tính chất rất nổi bật nữa so với các hiến pháp
khác, đó là sự ôm đồm quyền lực: Đảng không những nắm chính quyền, mà
còn muốn kiểm soát chặt chẽ tất tật mọi thứ trong xã hội: kinh tế, chính trị,
thông tin, văn hóa, tư tưởng, giáo dục, v.v.

Về mặt chính trị, Đảng lập ra Mặt trận Tổ quốc, trên danh nghĩa là độc
lập với Đảng, nhưng trên thực tế là một cánh tay của Đảng để kiểm soát các
hoạt động chính trị – xã hội ở Việt Nam. Điều 9.1 của dự thảo hiến pháp có
viết “Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp
tự nguyện của các tổ chức chính trị, các tố chức chính trị xã hội, …” Tuy
về mặt hình thức, việc tham gia Mặt trận Tổ quốc là “tự nguyện”, nhưng vì
nó là liên minh duy nhất tồn tại theo hiến pháp, nên không có tổ chức nào
có lựa chọn nào khác là phải tham gia nó, và có nghĩa là chấp nhận sự chỉ
đạo hay kiểm soát của ĐCS, thậm chí làm “chi nhánh” cho ĐCS. Trước đây,
Việt Nam có thêm các Đảng Xã hội và Đảng Dân chủ tồn tại song song với
ĐCS, về mặt hình thức là các đảng độc lập tham gia MTTQ, trên thực tế là
các chi nhánh của ĐCS, rồi ĐCS cũng đóng cửa các đảng đó khi thấy chúng
không còn cần thiết.

Câu “Mặt trận Tổ quốc là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân”
trong Điều 9.2 là một câu hoàn toàn tối nghĩa. “Chính quyền nhân dân” ở
đây là cái gì?! Cơ chế nào cho phép nhân dân nắm cái “chính quyền nhân
dân đó” qua MTTQ? Những điều này không hề được giải thích trong hiến
pháp, và cũng không có trong thực tế. Lựa chọn duy nhất đối với nhân dân
mà ĐCS cho phép là đi theo “chính quyền nhân dân” mà ĐCS lập ra, với
những người nắm quyền ở đó do ĐCS lựa chọn. Nhân dân, khi không đồng
ý với các chính sách và hành động của ĐCS, cũng không có quyền lựa chọn
những người đại diện cho mình mà nằm ở tổ chức chính trị nào đó có đường
lối khác với ĐCS, đơn giản là vì không có tổ chức nào như vậy được phép
tồn tại. Nếu ĐCS thực sự muốn cho nhân dân có lựa chọn trong việc tìm đại
diện chính trị cho họ, thì phải cho phép các tổ chức xã hội tồn tại độc lập
không chịu sự kiểm soát của ĐCS về mặt chính trị. Hay theo cách nói của
nhiều người khác, cần cho phép một xã hội dân sự có cơ hội phát triển.
Về mặt tư tưởng, dự thảo hiến pháp không có điều khoản cụ thể về tự do
tư tưởng (freedom of thought). Có những hiến pháp, vi dụ như của Canada,
có ghi rõ tự do tư tưởng là một trong các quyền con người cơ bản. Cũng
có những hiến pháp không ghi rõ điều đó, nhưng ghi những tự do cơ bản
khác, đặc biệt là về tự do quan điểm và ngôn luận (freedom of opinion and
expression), về bản chất cũng đảm bảo tự do tư tưởng. Tuy dự thảo hiến
pháp 01/2013 cũng có nhắc đến tự do ngôn luận, nhưng không coi nó là
quyền tự do cơ bản vô điều kiện, mà coi nó là một thứ “tự do trong khuôn
khổ”, kèm những điều kiện lớn đằng sau. Một người ở Việt Nam, nếu bày tỏ
quan điểm không đồng ý với hành động nào đó của quan chức chính quyền,
hoàn toàn có thể bị kết những tội như “truyền bá tư tưởng phản động, nói
xấu chế độ” và bị tống vào tù, như đã xảy ra với luật sư Cù Huy Hà Vũ. Dự
thảo hiến pháp 01/2013 có điều khoản sau về tội đó:

Điều 64.4 Nghiêm cấm hành vi lợi dụng hoạt động văn hóa, thông tin
làm tổn hại lợi ích quốc gia, phá hoại nhân cách, đạo đức và lối sống tốt đẹp
của người Việt Nam, truyền bá tư tưởng , xuất bản phẩm và các hình thức
khác có nội dung phản động, đồi trụy; mê tín, dị đoan.

“Tư tưởng phản động” là một khái niệm rất đáng sợ, vì nó rất mơ hồ,
không rõ ràng, ai có ý kiến phản đối chính quyền cũng có thể bị qui kết
thành “phản động”. Nhưng nếu nhân dân chỉ được phép hoan hô chứ không
được phép la ó, thì làm sao có thể kiểm soát được chính quyền, ngăn chặn
được các hành động đi ngược lại lợi ích của nhân dân, của đất nước của các
quan chức chính quyền? Ở các hiến pháp tiến bộ, không có khái niệm “tư
tưởng phản động”, vì khái niệm đó mâu thuẫn về mặt logic với quyền “tự do
tư tưởng” là quyền cơ bản của con người. Kể cả các nhân vật bị cả chính
quyền và phần lớn nhân dân ghét (ví dụ như ông Jean-Marie Le Pen, cựu
đảng trưởng của đảng cực hữu ở Pháp) cũng được luật pháp bảo vệ, phát
biểu bất cứ quan điểm nào ông ấy muốn, dù nghe có “chối tai” đến mấy, dù
ông ta cứ mở miệng ra là chửi chính quyền đến mấy. Bởi vì trong một xã hội
dân chủ thực sự, người ta có quyền được nói chống lại chính phủ, có quyền
“nói sai”. Khi người ta nói sai thì đa phần nhân dân có lý trí sẽ không đi
theo, chính quyền đàng hoàng thì việc gì phải sợ. Còn nếu đa phần nhân dân
đi theo, thì theo nguyên tắc dân chủ, cái “sai” đó mới đúng thực là ý nguyện
của dân. Khi bịt miệng mọi người nói trái ý mình, thì vấn đề không còn là ai
sai ai đúng nữa, mà là “Đảng làm gì cũng đúng”, nằm ngoài vòng kiểm soát
của nhân dân.

Ngoài cơ chế để đàn áp những người trái chính kiến, và bộ máy tuyên
truyền và kiểm duyệt thông tin hùng hậu (riêng Thành Ủy Hà Nội đã nuôi
hàng trăm “bình luận viên” internet, theo lời của một quan chức), ĐCS còn
có bộ máy kiểm soát tư tưởng nhân dân ngay từ lúc còn nhỏ cho đến lúc lớn,
qua các tổ chức Đoàn, Đội do Đảng chỉ đạo, và các bài học chính trị bắt buộc
trong nhà trường. Học sinh sinh viên được học rất nhiều về vai trò của Đảng,
của chủ nghĩa xã hội. Tuy nhiên, ngoài việc hiểu “Đảng làm gì cũng đúng,
theo thì lên quan, không theo thì ăn cám”, khó ai hiểu được CNXH thực sự là
gì, có giống trong sách không? Em bé osin 14 tuổi có phải là XHCN không?
Biếu quà cô giáo để được điểm tốt có phải là XHCN không? Chú công an
“làm luật” ngoài đường có phải là XHCN không? Bí thư huyện gia tài hàng
triệu đô la có phải là XHCN không? Vân vân và vân vân.

Từ “lợi dụng” trong Điều 64.4 cũng là một từ đáng sợ, vì bản thân khái
niệm “lợi dụng” đó có thể bị … lợi dụng để kết tội những người dám sử dụng
quyền tự do của mình trái ý chính quyền. Một số điều khác trong dự thảo
01/2013 cũng có từ “lợi dụng” đáng sợ tương tự như điều 64.4:

Điều 16.2. Không được lợi dụng quyền con người, quyền công dân để xâm
phạm lợi ích quốc gia …

Điều 25.3. Không ai được … lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để vi phạm
pháp luật.

Tất nhiên, “lợi dụng tôn giáo để vi phạm pháp luật” thì cũng là vi phạm
pháp luật như là “lợi dụng” bất cứ cái gì khác để vi phạm pháp luật: lợi dụng
vị trí, lợi dụng chân tay, lợi dụng gia đình, lợi dụng cái đầu, lợi dụng tiền
bạc, lợi dụng sắc đẹp, v.v. Làm sao có thể kể hết được các “lợi dụng” đó, mà
hiến pháp chỉ có thể nói là “vi phạm pháp luật thì bị trị tội”. Điều khoản
“lợi dụng tín ngưỡng” bản thân nó rất dễ bị lợi dụng làm công cụ để hạn chế
tự do tín ngưỡng. Và chiểu theo Đều 16.2, thì việc chỉ trích chính phủ cũng
hoàn toàn có thể bị buộc vào tội “lợi dụng quyền con người để xâm phạm lợi
ích quốc gia”.

Việc kiểm soát tư tưởng của nhân dân còn được thực hiện bởi bộ máy an
minh ngầm hùng hậu có mặt ở khắp mọi nơi theo mô hình KGB của Liên
Xô cũ. Tuy hiến pháp không nhắc tới lực lượng “KGB Việt Nam” này, nhưng
những điều khoản như 64.4 hay 16.2 tạo điều kiện cho sự phát triển mạnh mẽ
của nó, mà mục đích chính không phải là bảo vệ, mà là kiểm soát chặt chẽ
hành vi của nhân dân, gò ép nhân dân làm theo ý mình. Một chính quyền
soi mói gò ép nhân dân như vậy được gọi là một chính quyền cảnh sát (police
state), và tất nhiên sự soi mói đó gò ép đó trái với các nguyên lý tự do của
một hiến pháp tiến bộ. Theo nghĩa nào đó, sự kiểm soát tư tưởng này rất
hiệu quả, bởi nó tạo trong nhân dân thói quen tự kiểm duyệt, không dám
phát biểu những điều “nhạy cảm”. Nhiều câu chuyện tiếu lâm thời Liên Xô
vẫn còn đúng với Việt Nam ngày nay: “Một người Mỹ và một người Việt cãi
nhau. Người Mỹ nói: nước tao có tự do ngôn luận. Người Việt: nước tao có
tự do ngôn luận còn hơn chúng mày. Người Mỹ: một người Mỹ có thể đứng
trước Nhà Trắng mà nói tổng thống Mỹ là ngu xuẩn hại dân mà không sao
cả. Người Việt: một người Việt cũng có thể đứng ở Quảng trường Ba Đình
mà nói một tổng thống Mỹ là ngu xuẩn hại dân mà không sao cả. Người Mỹ:
ở nước tao còn có tự do sau khi ngôn luận …”.

Những cụm từ như “lối sống tốt đẹp”, “mê tín”, “dị đoan” , v.v. trong
Điều 64.4 của dự thảo hiến pháp cũng đều là những cụm từ không rõ nghĩa.
“Nghiêm cấm” một điều mơ hồ, không có nghĩa rõ ràng, thì hoặc là bất khả
thi, hoặc là luật trở nên nguy hiểm vì có thể bị áp dụng một cách hoàn toàn
tùy tiện. Một ví dụ điển hình về sự tùy tiện đó là “chiến dịch cắt quần loe”
ở Việt Nam cách đây đã khá lâu: các lãnh đạo tự cho mình trách nhiệm cấm
nhân dân không được mặc quần loe (là một thứ mốt thời đó) vì như thế theo
họ là “không hợp đạo đức XHCN”, “quần loe thì óc cũng loe”.

Bản thân người viết bài này cũng không thích các trò “mê tín”, ví dụ như
là đút tiền vào kẽ ngón tay của các tượng trong chùa để “hối lộ thần thánh”.
Tuy nhiên, nếu nhà chùa không thích chuyện mê tín đó thì là việc nhà chùa
tự giải quyết, không phải việc của hiến pháp. Luật cấm mê tín mâu thuẫn
về mặt logic với luật tự do tín ngưỡng. (Nếu vì mê tín, mà người ta đi làm
các hành động như phá hoại giết chóc, thì đấy là chuyện khác: khi đó người
ta có tội, nhưng không phải là “tội mê tín”, mà là tội phá hoại giết chóc.
Còn nếu mê tín mà không làm ảnh hưởng đến ai, thì đấy là quyền tự do của
người ta). Có một điều thú vị là, tuy hiến pháp có ghi cấm mê tín, nhưng có
những phát biểu và hành động của những ủy viên bộ chính trị ĐCS theo xu
hướng rất mê tín (nào là Hà Nội có thế thiêng rồng bay hổ nằm gì đó, nào
là lấy ấn cho được vận may, v.v.) mà chẳng ai thấy làm sao. Đây là một ví
dụ về sự thiếu logic và tính pháp trị của hiến pháp.

Print Friendly
 

8 comments to Hiến pháp Việt Nam: police state

  • Dan Nguyen MonsterID Icon Dan Nguyen

    Nói đến QUYỀN và NHÂN QUYỀN của Vietnam chỉ có kêu trời !
    Vì người dân ai ai cũng biết chỉ DCS và những người trong ấy có quyền và nhân quyền mà thôi.

  • [...] Điều 4 và các nghị quyết của đảng (Dân Luận). – Nguyễn Tiến Dũng: Hiến pháp Việt Nam: police state (Zetamu). “Ngoài tính chất Đảng trị được chỉ ra phía trên, hiến pháp Việt [...]

  • [...] Nguyễn Tiến Dũng: Hiến pháp Việt Nam: police state (Zetamu). “Ngoài tính chất Đảng trị được chỉ ra phía trên, hiến pháp Việt [...]

  • Tran MonsterID Icon Tran

    Mình thú thật là chưa bao giờ mình đọc hết hiến pháp 1992 cả. Nói chung cũng đọc nhưng đọc xong điều thứ 4 tính từ trên xuống xong thì khỏi đọc các điều sau luôn vì thấy không cần thiết nữa…

  • Dag MonsterID Icon Dag

    Tôi thỉnh thoảng viết cho tờ báo “Quê Việt” (báo “lề phải”) ở Ba Lan. Hôm nay chủ bút gọi điện nói sứ quán mời góp ý về sửa đổi Hiến pháp, nếu tôi có thời gian thì đi đại diện cho Báo. Tôi từ trối vì không thể làm diễn viên cho cái trò mèo. Thế nhưng mà giả sử đến đọc cho họ nghe cái bài này của GS Zung rồi về cũng được đấy nhỉ.

  • admin MonsterID Icon admin

    Bác Dag: ở Pháp ĐSQ cũng gửi thư “góp ý hiến pháp” một cách rất lấy lệ hình thức. Họ bảo là góp ý, nhưng không thèm gửi theo văn bản nào, và thời hạn chỉ có vài hôm. Ở Toulouse, theo tôi hiểu, có mỗi mình tôi là ngồi viết phân tích cái bản dự thảo của đảng. Tôi liền gửi cho họ, nhưng sau đó thấy họ im thin thít không thèm trả lời là đã nhận được.

    Tôi nghĩ cũng tội cho mấy công chức làm ở ĐSQ, vẫn biết là trò chim chuột nhưng vẫn cứ phải làm khoán cho xong, để còn có thành tích mà báo cáo là có các Việt Kiều hướng về đảng ra sao, hưởng ứng góp ý thế nào, bên cạnh đó có một vài phần tử phản động nhân dịp này nói xấu chế độ.

    (Số lượng phần tử thoái hóa phản động đó chỉ chiếm có khoảng 98% Việt Kiều thôi, khi báo cáo chắc sẽ bỏ bớt đi số 9 đứng đằng trước số 8 cho nó đẹp)

  • shakhi MonsterID Icon shakhi

    Thầy viết như thế này:
    ” … Tôi nghĩ cũng tội cho mấy công chức làm ở ĐSQ, vẫn biết là trò chim chuột nhưng vẫn cứ phải làm khoán cho xong, để còn có thành tích mà báo cáo là có các Việt Kiều hướng về đảng ra sao, hưởng ứng góp ý thế nào,…”
    , khác gì hại đời các em rồi :)

  • ngoài những phân tích về Đảng, Mặt trận, Đoàn, Đội v.v. có thể ai cũng thấy trong chế độ toàn trị, những phân tích về mê tín, lợi dụng là rất chính xác, rất dễ bị “lợi dụng” khi thực hiện.

Leave a Reply

  

  

  

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Spam Protection by WP-SpamFree