Toán có nghĩa và toán vô nghĩa

 

Đang bị ngập trong núi việc, nhưng ngứa ngáy phải viết một chút, coi như giải lao.

Vì sao có những người, khi ở trường học toán toàn bị điểm kém, nhưng khi đi chợ hay bán hàng lại tính nhẩm nhanh như gió, xác định rất giỏi các thứ làm ăn sẽ lỗ lãi ra sao, v.v. ?

Đó là bởi vì, cái thứ toán mà họ phải dùng là “toán có nghĩa”, và một khi nó có nghĩa với họ, thì họ trở nên quen thuộc với nó. Còn toán ở trường học đối với họ nhiều khi là “toán vô nghĩa”, họ không hiểu học những cái toán đó để làm gì, dùng vào đâu, và thế là học không vào.

Ý của tôi không phải là những kiến thức toán đang được dạy ở trường là vô nghĩa, mà là kiểu dạy học nhiều khi làm cho ý nghĩa của nó bị mất đi, mà chỉ còn lại những ký hiệu hình thức, những hình vẽ loằng ngoằng, người học không được biết ý nghĩa của chúng ra sao, tại sao phải học chúng để làm gì ngoài chuyện phải đủ điểm mới được lên lớp.

Nhiều người bị coi là học kém, không phải vì họ kém thông minh không thể học được, mà là họ không học được theo cái kiểu học vô nghĩa đó. Khi gắn được lại các ý nghĩa vào các thứ, thì họ sẽ chứng tỏ được sự thông minh của mình ngay.

Việc dạy toán theo lối “toán vô nghĩa” có tác hại là làm cho nhiều người trở nên chán ghét môn toán. Tác hại thứ hai là, những người thích nghi được với lối học đó thì lại dễ trở nên bị hình thức hóa, học các thứ một cách hình thức, toán đối với họ trở thành một trò đánh đố hấp dẫn chứ không còn cần ý nghĩa gì cả. Nhiều cái họ coi là hay, thì đối với đa phần những người khác (không hề kém thông minh so với họ, chỉ có điều không có lối suy nghĩ như họ thôi) chẳng thấy hay ở đâu cả.

Kết luận là, muốn cho việc học toán trở nên hấp dẫn, tự nhiên, và có ích thực sự đối với đại đa số, cần phải “trả lại ý nghĩa” cho các khái niệm toán học: không dạy chúng một cách hình thức, như là một thứ từ trên trời rơi xuống, mà phải giải thích chúng từ đâu ra, xuất phát từ những vấn đề thực tế nào, có những ứng dụng như thế nào, v.v.

 

 

Print Friendly
 

4 comments to Toán có nghĩa và toán vô nghĩa

  • shakhi MonsterID Icon shakhi

    ngứa ngáy có ý nghĩa :)

  • Son MonsterID Icon Son

    Cá nhân tôi rất tán thành với quan điểm của Tác giả. Tôi cũng là người đã từng học rất nhiều toán ở trường Đại Học KHTN – Đại học QGHN. Quả thực khi học toán ở đại học tôi rất ít khi được nghe các thầy nói về ý nghĩa thực tiễn của các bài toán, xuất phát từ đâu mà lại có các bài toán đó. Một trong những lý do tôi nghĩ là do các thầy không có đủ tầm nhìn hoặc là các thầy đã dơi vào trạng thái ì rồi. Đến khi làm luận văn tốt nghiệp tôi mới biết thế nào là một bài báo được đăng ở các tạp chí ISI, nhìn lại thì thấy các thầy của mình chẳng bao giờ đăng báo quốc tế, toàn đăng ở tạp chí trong nước. May thay tôi cũng tốt nghiệp được đại học và giờ đây tôi đang làm việc trong lĩnh vực IT.

  • Hậu MonsterID Icon Hậu

    Bài rất hay, có lẽ không chỉ đúng cho toán học mà còn đúng cho tất cả các môn học khác ở bậc phổ thông lẫn đại học và sau đại học nữa.
    Tuy nhiên, có lẽ như Einstein nói, “If you can’t explain it simply, you don’t understand it well enough”, nếu bản thân người soạn sách và giáo trình không thật sự thấy vấn đề họ soạn ra có nghĩa, thì làm sao họ có thể viết ra được một thứ “có nghĩa” cho học sinh sinh viên học được? Và người dạy, nếu họ cũng không hiểu nghĩa của vấn đề, họ đành phải dạy lại những thứ vô nghĩa cho học sinh và sinh viên. Và đến lượt những học sinh sinh viên bình thường, họ lại thấy đó là một vấn đề vô nghĩa. Đó là lỗi của ai?

  • Thuyet Huynh MonsterID Icon Thuyet Huynh

    Tôi hoàn toàn đồng ý với ý kiến của Thầy Dũng , và muốn nói thêm: vấn đề này đang rất nghiêm trọng trong nền giáo dục Việt Nam hiện tại. Cách đây 10 năm tôi sững sờ khi nghe con gái tôi (lúc đó học lớp 2) hỏi: “và là cọng phải không ba?” (sau đó tôi mới biết trong lớp cháu luôn được cô giáo hướng dẫn cho cách giải bài tập như thế). Lúc con trai tôi cuối lớp 1, bị cô giáo chê là học toán không tốt, nhưng khi tôi đố cháu: “một đĩa có hai trái cam, vậy bốn đĩa có mấy trái cam?” dù chưa học phép nhân, nhưng cháu vẫn trả lời được.

Leave a Reply

  

  

  

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Spam Protection by WP-SpamFree