Các chức năng cơ bản của thi cử

 

Việc kiểm tra, đánh giá và thi cử (ở đây sẽ gọi tắt lại thành thi cử) là một bộ phận quan trọng không thể thiếu của hệ thống giáo dục, với 4 chức năng cơ bản sau:

1) Nhằm phát hiện các điểm mạnh điểm yếu của từng học viên, qua đó điều chỉnh việc học tập / giảng dạy cho thích hợp.

2) Nhằm đánh giá phân loại và đảm bảo chất lượng đầu ra hay đầu vào của các chương trình giáo dục.

3) Nhằm đảm bảo công bằng và hợp lý trong các cuộc tuyển chọn.

4) Nhằm tạo ra sự thi đua phấn đấu.

Nếu như việc khám bệnh định kỳ là cần thiết để đảm bảo sức khỏe kể cả khi người ta chủ quan nghĩ rằng mình không mắc bệnh gì, thì việc kiểm tra kiến thức thường xuyên (kiểm tra giữa chừng, gọi lên bảng, thi thử, v.v.) cũng cần thiết tương tự, nhằm phát hiện các lỗ hổng, các điểm yếu của học viên hay của chương trình giảng dạy, và tu bổ chấn chỉnh kịp thời. Việc kiểm tra cũng nhằm phát hiện năng khiếu, điểm mạnh của học viên, giúp học viên có được chương trình học thích hợp để phát triển và tận dụng được tốt hơn các năng khiếu, điểm mạnh đó.

Nói về chức năng thứ hai, nếu như các sản phẩm công nghiệp cần qua kiểm định chất lượng để đảm bảo chất lượng, thì các kỹ sư cũng cần có các kỳ thi để đảm bảo chất lượng của kỹ sư ra trường. Một kỹ sư có bằng loại “giỏi” tức là được chứng nhận có chất lượng cao, về nguyên tắc sẽ dễ được trọng dụng hơn là một kỹ sư với bằng tốt nghiệp loại trung bình. Các kỳ thi để lấy bằng hay lấy chứng chỉ đều có chức năng “phân loại và đảm bảo chất lượng” này. Khi một học sinh được cấp bằng tốt nghiệp tiểu học để lên học phổ thông trung học, thì bằng tiểu học cũng à một thứ đảm bảo chất lượng tối thiểu về học sinh.

Nói về chức năng thứ ba, việc tuyển chọn khó tránh khỏi khi mà số suất có ít hơn số người muốn được nhận ở nơi nào đó. Ví dụ: trường Polytechnique ở Paris chỉ có 102 suất nhận vào học cho phân ngành “MP-I” (toán lý với option tin học) cho năm 2012 mà có những 800 sinh viên thuộc loại giỏi muốn xin học phân ngành này, thì phải xét tuyển. Có nhiều cách xét tuyển khác nhau, ví dụ như bốc thăm vé số (ai may trúng số thì được), nộp tiền (đấu giá ai nộp nhiều hơn thì được), xét theo hồ sơ học bạ, v.v. Cách quay xổ số và cách nộp tiền là hai cách bất lợi cho trường nhất nếu trường muốn có được các sinh viên giỏi nhất. Cách xét theo hồ sơ học bạ là cách được một số trường ở Pháp dùng, ví dụ như hệ thống trường INSA (Institut National des Sciences Appliquées). Nhưng để tuyển vào trường Polytechnique thì việc xét theo học bạ (là một hình thức thi gián tiếp, dựa trên các đánh giá đã có) không còn thích hợp (vì cả 800 ứng cử viên đều có học bạ tốt, đánh giá chênh lệch giữa các học bạ tốt rất khó nếu chỉ nhìn vào học bạ). Và bởi vậy trường Polytechnique chọn cách thi trực tiếp (nhiều môn rồi cộng điểm) là cách vừa đảm bảo công bằng vừa chọn được các sinh viên giỏi nhất.

Kể cả khi số suất đầu vào không hạn chế hay là có nhiều hơn số người xin, thì vẫn cần thiết có sự tuyển chọn để đảm bảo chất lượng tối thiểu cho đầu vào. Trên thực tế, ở nhiều nơi không lấy hết chỉ tiêu, nhưng vẫn phải gạt đi nhiều ứng cử viên (thí sinh) được coi là không đủ chất lượng.

Theo bản tính hiếu thắng của con người, cứ ở đâu có thi, có chấm điểm xếp hạng, thì ở đó có thi đua, có cạnh tranh (lành mạnh hoặc không lành mạnh). Bởi vậy chức năng thứ tư “tạo sự thi đua phấn đấu” của thi cử là “hiệu ứng phụ” tất yếu của các chức năng khác. Nếu hệ thống giáo dục và thi cử được thiết kết tốt, thì sự thi đua phấn đấu này sẽ lành mạnh, giúp mọi người cũng tiến bộ, còn ngược lại thì nó sẽ dẫn đến nhiều hiện tượng tiêu cực, như là gian lận thi cử, ghen ghét đố kỵ, hay là căn bệnh trầm cảm buồn chán của những người không đạt kết quả như ý muốn.

Print Friendly
 

4 comments to Các chức năng cơ bản của thi cử

Leave a Reply

  

  

  

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Spam Protection by WP-SpamFree