VACLAV HAVEL KIẾN TRÚC SƯ CỦA CÁCH MẠNG NHUNG TỪ TRẦN

 

www.bbc.co.uk/vietnamese/world/2011/12/111218_vaclav_havel_obituary.shtml

Ông Vaclav Havel, kiến trúc sư của cuộc Cách mạng Nhung.
Đối với Vaclav Havel và nhân dân của ông, mọi thứ đã thay đổi vào năm 1989, năm của cuộc Cách mạng Nhung ở Tiệp Khắc, khi ông lãnh đạo cuộc biểu dương sức mạnh phi thường của nhân dân dẫn đến sự lật đổ của chế độ cầm quyền cộng sản.
Thế giới đã theo dõi với sự kinh ngạc và chỉ trong vài tuần lễ, nhà soạn kịch bất đồng chính kiến này đã trở thành tổng thống.

Vaclav Havel sinh ra vào năm 1936. Cha ông là một kỹ sư thành đạt và cậu bé Vaclav lớn lên trong một gia đình khá giả, giàu có và có phần được các bậc sinh thành nuôi dưỡng trong một môi trường khá “cưng chiều.”
Nhưng khi những người cộng sản lên nắm quyền, ông đã chứng kiến gia đình của mình mất đi tất cả.
Chính phủ mới quyết định rằng cậu học sinh Havel trẻ tuổi có nguồn gốc “quá tư sản” để có thể được phép theo học ở bậc trung học.
Thế là Havel đã tự lo lấy việc học tập cho chính mình, ông đi học ở trường học ban đêm, trong khi làm kỹ thuật viên ở một phòng thí nghiệm vào ban ngày.
Năm 1968 đã đem lại Mùa xuân Prague, do Alexander Dubcek lãnh đạo, sự kiện có ý nghĩa trọng đại đầu tiên, đem lại cải cách và hy vọng cho Tiệp Khắc.
Havel, bấy giờ là một nhà viết kịch thành đạt, đã có thể công khai chỉ trích những phần tử giáo điều, theo đường lối Stalinists, ông công khai châm biếm họ trong các vở diễn và giành được sự ngợi ca trên toàn thế giới ngay tức khắc.
Thế nhưng cuộc xâm lược của Liên Xô vào Tiệp Khắc đã nghiền nát những giấc mơ của Havel cũng như của thế hệ ông.
Đột nhiên, các tác phẩm của ông đã bị cấm đoán ngay tại quê hương của mình.
Bất đồng nổi tiếng

Xe tăng Liên Xô trấn áp biến cố Mùa xuân Prague vào năm 1968.
Nhưng Havel tiếp tục sáng tác các vở kịch một màn, được biểu diễn ngay tại các tư gia của ông.
Nhà hát chui của ông đã ngập chìm trong bầu không khí chính trị, nhưng Havel luôn phủ nhận ông không phải là bất cứ ai khác, ngoài một nghệ sĩ.
“Tôi không bao giờ muốn trở thành một ngòi bút chính trị”, ông từng nói.
Tuy nhiên, ông cũng cho rằng nhà văn, nghệ thuật và đặc biệt sân khấu đúng nghĩa đã luôn hàm chứa trong mình một ý nghĩa, tính chất “chính trị” nào đó.
Một vài năm sau, Havel đã giúp đỡ thành lập phong trào Hiến chương 77 ủng hộ thay đổi dân chủ.
Từ lúc này trở đi, Vaclav Havel đã trở thành nhà bất đồng chính kiến nổi tiếng nhất của Tiệp Khắc.
Bị bỏ tù vì cáo buộc phạm tội “hoạt động chống lại nhà nước”, ông đã bị đặt dưới sự giám sát liên tục của cảnh sát mật, ngay cả khi ông đã được ra tù.
Vào cuối năm 1989, Havel đã đàm phán về tương lai của đất nước với chính những người đã bỏ tù ông.
Đảng Cộng sản đang tan rã và dân chủ dần hình thành.
Sau 18 ngày biểu tình và đình công ôn hòa được biết tới với tên gọi Cách mạng Nhung, chính phủ cộng sản đã sụp đổ.
Trong một buổi lễ trang nghiêm tại thánh đường Thiên Chúa giáo La mã ở Prague hồi tháng 12 năm 1989, Havel đã được bầu làm tổng thống.
Người tù trở thành tổng thống về sau nói rằng chưa bao giờ ông cảm thấy mọi chuyện kỳ cục như thế.
Không giống các nhà lãnh đạo đông Âu trước đó, ông rất cởi mở, thậm chí có người nói rằng ông lập di khi thỉnh thoảng dùng xe scooter để đi lại quanh lâu đài rộng lớn.
Bản thân ông là người hâm mộ nhạc rock và đã phong nhạc sỹ người Mỹ Frank Zappa là đại sứ văn hóa danh dự.
Đất nước chia rẽ

Cuộc cách mạng Nhung với 18 ngày lịch sử đã giải thể chính thể cộng sản tại Tiệp Khắc.
Nhưng câu chuyện cổ tích đã không còn như mơ.
Những người theo chủ nghĩa dân tộc Slovakia đã đòi, và giành được độc lập.
Đất nước của ông Havel đã bị chia đôi và ông bị những người biểu tình la ó phản đối.
Bình luận rằng “sau mỗi bữa tiệc đều có sự chuếnh choáng” và ông đã từ chức, nhưng sau đó được bầu lại làm lãnh đạo Cộng hòa Czech sau đó vài tháng, vào tháng Giêng năm 1993.
Ông đã dẫn dắt Cộng hòa Czech trong sự chuyển đổi đau đớn từ chủ nghĩa cộng sản sang chủ nghĩa tư bản.
Một loạt các ngành công nghiệp được tư nhân hóa. Các hãng nước ngoài như Volkswagen bắt đầu chiếm lĩnh thị trường và Havel chỉ trích tệ tham nhũng trong quá trình bán tài sản nhà nước.
Trong những năm sau đó, sức khỏe của Vaclav Havel yếu đi.
Một phần phổi của ông bị bỏ đi trong quá trình phẫu thuật trị ung thư và ông bị một loạt đợt viêm phổi.
Sau khi từ chức vào cuối nhiệm kỳ tổng thống thứ hai vào năm 2003, ông dành thời gian để ủng hộ các nhà hoạt động nhân quyền trên toàn thế giới.
Ông cũng quay trở lại sự nghiệp viết văn và công bố vở kịch mới, “Rời bỏ”, vốn được công diễn vào năm 2008.
Sau đó ở tuổi 74, ông đã lần đầu tiên trở thành đạo diễn phim và chuyển thể vở “Rời bỏ” thành phim hồi đầu năm nay.
Và trong khi ông bị các chính trị gia Czech lọc lõi hơn đẩy ra khỏi chính trị thường nhật ở Czech, ông vẫn được chào đón trên thế giới như một đại sứ được kính trọng cho dù hơi lo âu của đất nước, chứ không phải như một chính trị gia chuyên nghiệp và tự nhiên.
Ông Havel không thoải mái với các nghi lễ xung quanh ông. Ông mong muốn trở lại với cây bút và có lẽ đây là lý do người dân kính trọng và yêu mến ông.
Dẫu sao đây cũng là người đã không những giúp làm sụp đổ chế độ cộng sản mà còn làm điều ấy mà không hề gây ra đổ máu.
Cảm hứng châu Á

Cố Tổng thống Havel được cả người dân và công chúng yêu nghệ thuật tôn trọng.
Đầu tháng Mười Hai năm nay, Vaclav Havel và Đức Tổng Giám mục Desmond Tutu, hai chủ nhân giải Nobel Hòa bình đã kêu gọi Chính phủ Trung Quốc thả Lưu Hiểu Ba, một nhà hoạt động dân chủ được trao giải Nobel Hòa bình vào năm 2011.
Havel và Tutu ca ngợi phát triển kinh tế của Trung Quốc trong những năm gần đây, nhưng nói “sự hậu thuẫn của nước này đối với nạn ngược đãi và các lực lượng tàn bạo vốn được sử dụng để trấn áp bất đồng chính kiến bên trong cương thổ của mình cho thấy Trung Quốc cần được cải cách căn bản nếu nước này muốn được nhìn nhận trong cộng đồng quốc tế như một quốc gia đi đầu thực sự”.
Havel từng là một trong những người khởi xướng chính của Hiến chương 77, Phong trào Thay đổi Dân chủ cho ở Tiệp Khắc vốn đã và đang tạo cảm hứng cảm hứng cho nhiều nhà hoạt động vì nhân quyền và dân chủ ở Đông Á như tại Trung Quốc, Miến Điện và Việt Nam.
Biểu tượng dân chủ của Miến Điện, Aung San Suu Kyi thường trích dẫn Havel và cuộc đấu tranh chống lại chủ nghĩa cộng sản của ông, cũng như những lý tưởng chính trị của chính khách này như một nguồn cảm hứng cho bà và các nhà hoạt động Miến Điện.
Được đề cử bởi Vaclav Havel cho giải Nobel Hòa bình vào năm 1991, bà Aung San Suu Kyi thường nói: “Havel là một người bạn thật sự của Miến Điện.”
Năm 2006, một loạt các luật sư, nhà văn và nhà báo của Việt Nam, trong đó có bác sỹ Phạm Hồng Sơn, luật sư Nguyễn Văn Đài và luật sư Lê Thị Công Nhân, đã ký một kiến nghị, đặt tên là 8406 (8 tháng 4 năm 2006), vốn hình thành cơ sở cho việc thiết lập một khối đấu tranh cho dân chủ tại Việt Nam.
Hiến chương 08 của Lưu Hiểu Ba công bố lần đầu vào tháng 12 năm 2008 cũng đã lấy tên gọi và điều chỉnh hình thức của nó theo bản Hiến chương 77.
Từ đó đến nay, Hiến chương này đã thu được chữ ký của hàng trăm trí thức Trung Quốc và làm cho tên tuổi của ông Lưu được biết đến trên thế giới.

Print Friendly
 

10 comments to VACLAV HAVEL KIẾN TRÚC SƯ CỦA CÁCH MẠNG NHUNG TỪ TRẦN

  • Trương Đình Toe MonsterID Icon Trương Đình Toe

    Tôi vừa mới nhắc đến Vaclav Havel xong, vừa bị chỉ trích rằng những nhà văn thì làm được gì để thay đổi thời cuộc!? Hôm nay đã nghe tin Havel qua đời. Không hiểu đồng bào đọc bài này cảm giác thế nào? Riêng tôi thì cảm động.

    PS. Admin nếu có thể, sửa hộ cái tiêu đề, hay xóa đi đi rồi đưa lại! Bài này của BBC Tiếng Việt. Cảm ơn.

  • Mèo MonsterID Icon Mèo

    Một phút mặc niệm.

  • admin MonsterID Icon admin

    Bac Toe thay cai ti’t cua bai 1 ca’i (tuc la cho gi do vao dau de, de no khoi thanh “permalink”)

    Dang 1 phut tuong niem Havel.

    Toi xem TV cung nghe noi ong nay mat roi.

    Havel la con nha dai tu sa?n, co le boi vay moi co’ lu+.c de ma lam ca’ch mang (ca’ch ma.ng ma khong co’ tien chi cho cac hoat dong cach mang thi cung kho thanh cong :-) )

  • hong van MonsterID Icon hong van

    @admin: Havel chỉ có nội lực thôi, ông này cũng khốn khổ về đường đời đấy chứ. Vì lý lịch nên không được vào đại học, phải đi làm (kể cả có lúc lái taxi) và học thêm buổi tối. Thế rồi vật đổi sao dời.

    Một nhân vật đặc biệt nữa, vật đổi sao rời, của làng chính trị Tiệp là ông Karel Schwarzenberg, với đủ chức danh công, hầu, bá, tử khi sinh ra đời ở Tiêp và một dãy lâu đài tuyệt đẹp của Tiệp thuộc về họ nhà này (đây là một họ thuộc hàng giầu có nhất của đế quốc Áo-Hung từ hàng trăm năm nay). Thế nhưng khi CM 1948 đến gia đình ông K.S. mất hết phải chạy sang Áo. Lúc đấy ông cũng nghèo (so với dòng dõi của ông ấy). May thay, ông có người họ xa cũng tên là Schwarzenberg ở Áo, khi mất có để lại khá nhiều thừa kế. Bởi vậy hết nghèo (tương đối). Khi CM nhung thành công ông được trả lại một phần (hay phần lớn???) tài sản ở Tiêp. Hiện giờ ông ấy có hai quốc tịch Thụy sĩ và Tiệp, đang làm bộ trương bộ ngoại giao Tiệp và là ứng cử viên tổng thống sáng giá nhất của Tiêp trong mùa chạy đua này, dù đã trên 70 tuổi. Dân Tiệp biết ông ấy không cân tiền, không bị mua chuôc, và chỉ muốn công hiến cho nước Tiệp.

  • Dag MonsterID Icon Dag

    Cuộc cách mạng thay đổi thể chế ở Tiệp Khắc năm 1989 gọi là cách mạng Nhung, vì diễn ra rất nhẹ nhàng, tuyệt không có đổ máu. Để loại bỏ thể chế cộng sản, công đoàn Đoàn Kết của Ba Lan phải tiến hành 10 năm, ở Hungari 10 tháng, còn ở Tiệp Khắc chỉ cần 10 ngày. Cái vĩ đại của Vaclav Havel (cũng như của dân Tiệp Khắc) là ở chỗ, tuy bị thể chế cộng sản đầy đọa, khi thành công tuyệt đối không có sự trả thù, điều mà những kẻ vô học không thể nào làm được.

    Còn nước Nam ta? Muốn làm cách mạng Nhung chắc cần khoảng… 100 năm. Dân tộc ta có tinh thần tương thân tương ái, có truyền thống lá lành đùm lá rách, nhiễu điều phủ lấy giá gương…, nhưng không chia bè chia đảng chém giết lẫn nhau thì không có thể thay đổi được cái gì!”Con rồng cháu tiên” mà lỵ!

  • admin MonsterID Icon admin

    @ bác Dag:

    Con rồng nhà ta là con rồng đất (cái con mà dùng 10 ngón tay trong 1 giây có thể vẽ 10 con ấy), sang năm là năm tuổi đấy, thiêng lắm :D

  • bích phượng MonsterID Icon bích phượng

    Dân Tiệp biết ông ấy không cần tiền, không bị mua chuộc, và chỉ muốn cống hiến cho nước Tiệp (Hồng Vân).

    Bà Martine Aubry có vẻ cũng hội tụ các ưu điểm này, nhưng đợt sơ cử vừa rồi đã bị người Pháp cho nghỉ khỏe. Em nghĩ là tổng thống một quốc gia còn cần nhiều tính khác hơn là một bác nhà giàu muốn cống hiến?

  • hong van MonsterID Icon hong van

    @bích phương: tất nhiên ông Schwarzenberg còn có những ưu điểm khác nhưng vì chị không chuyên vì chính trị nên không dám phân tích thêm (một đồng nghiệp ở Tiệp cho rằng các chính sách của ông này khá trung hòa và tốt cho hệ thông giáo dục/nghiên cứu). Nói chuyện hôm trước với một đông nghiệp khác thì ông bạn này có vẻ thích một ứng cử viên khác trẻ hơn, học kinh tế và hành nghề lâu năm ở Mỹ.

  • Dag MonsterID Icon Dag

    Đức có giải thưởng danh giá – gọi là Quadriga, tức tên loại xe hai bánh bốn ngựa từ thời La Mã – hàng năm dành cho những người có cống hiến đặc biệt cho nước Đức thống nhất. Mấy năm trước đây Vaclav Havel có vinh dự nhận giải thưởng đó. Nhưng tháng 7 năm nay, ban giám khảo thông báo sẽ trao giải cho thủ tướng Nga Putin. Việc đó đã gặp sự phản đối mạnh mẽ, rằng người nhận phải là người của dân chủ! Trong số những người phản đối gay gắt có Vaclav Havel. Ông nói không muốn đứng cùng hàng với Putin, nếu Putin được trao giải thì ông sẽ mang giải của mình trả lại. Cuối cùng ban giám khảo phải từ bỏ ý định trao giải cho Putin.
    Vậy cũng chẳng ngạc nhiên khi ông Putin rất được trọng vọng… ở An Nam ta. Đây có thể quay sang bình luận bài của Nguyễn Gia Kiểng về nước Nga của ông Putin. Nhưng tôi không muốn lạc đề, vì bài này gửi ở mục khác.

  • abc MonsterID Icon abc

    Sự chói sáng như Vaclav Havel vì bản chất của nó thực sự là chói sáng.
    Sự tăm tối của tâm địa (đen tối)khó có thể dấu che dưới ánh mặt trời,Putin (sẽ)ứng nghiệm với điều đó.Hy vọng rằng mặt trời của sự chính trực,công bằng và rạng rỡ sẽ chiếu sáng năm mới !

Leave a Reply

  

  

  

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Spam Protection by WP-SpamFree