Lang băm giáo dục: Học trước chương trình là xấu hay tốt ?

 

Có một bài báo mới toe trên báo Thanh Niên có nhan đề:

Trẻ học trước chương trình: hậu quả khôn lường.

Bài bào này cho biết, có hơn 80% học sinh mầm non đã học chữ (trước khi vào lớp 1), và có nhiều trường có hơn 90% HS đọc thông viết thạo toàn bộ chữ cái, phép tính toán của chương trình lớp 1. Bài báo coi chuyện học trước là điều tai hại, phải ngăn chặn, vì hậu quả khôn lường. Bài báo còn cho biết: Từ nhiều năm nay, như nhiều sở GD-ĐT khác, Đà Nẵng cũng yêu cầu bậc học mầm non (MN) không được dạy các cháu viết chữ. Thế nhưng, điều này vẫn không ngăn các trường MN cũng như phụ huynh cho các bé học chữ trước khi vào lớp 1.

Theo bài báo này, thì không được cho trẻ em ở mẫu giáo học chữ và đánh vần, vì nếu cho tụi trẻ này học trước như vậy, thì đến khi vào lớp 1 tụi nó “cái gì cũng biết rồi” sẽ mất hứng thú học tập.

Bài báo còn viện cớ của các chuyên gia giáo dục như sau: “Bộ não trẻ ở bậc mầm non đã được các nhà khoa học nghiên cứu chỉ nên dừng lại ở việc học tô màu, vẽ, đọc chữ viết… Việc phụ huynh nhồi nhét sẽ khiến não trẻ làm việc quá sức, gây hậu quả về lâu dài”. Và dẫn lời một phụ huynh: “Ngày nào đến lớp cô giáo cũng bảo con tôi viết chậm hơn các cháu trong lớp, phải rèn nhiều. Nhưng tâm lý của hai vợ chồng không muốn gò ép cháu viết chữ quá sớm, bởi sợ tay cháu còn yếu nên về nhà cứ cho cháu vui chơi là chính. Gần đây cháu về nhà và bảo, lúc các bạn chơi thì cháu phải viết bài để rèn thêm, thấy thương con mà không biết phải trình bày với cô giáo thế nào cho phải lẽ”.

Thêm một cớ khác:

“Giáo viên (GV) MN, vốn không được học qua một trường lớp giảng dạy kiến thức tiểu học, nên khi đảm đương nhiệm vụ này trở nên quá sức. Việc truyền thụ kiến thức sẽ không được đảm bảo. Khi chính thức vào lớp 1, các GV tiểu học lại tốn công… sửa sai”, ông Nguyễn Đăng Ngưng – Trưởng phòng Giáo dục Q.Hải Châu, nhận xét.

Và thêm một cớ khác nữa:

Cô Trần Thị Lệ – Phó hiệu trưởng trường Tiểu học Núi Thành chia sẻ: “HS học trước chương trình lớp 1 gây khó khăn rất lớn cho các GV. Sẽ rất khó nếu GV dạy đi dạy lại điều các em đã biết nhưng sẽ càng khó hơn nếu đi quá nhanh khiến những em chưa học gì bị tụt lại”. Cô Lệ khẳng định: “Nếu tất cả HS bước vào lớp 1 hoàn toàn không biết gì thì sang học kỳ I đã có thể viết tất cả các chữ và sang học kỳ II có thể đọc thông viết thạo, nên không cần thiết phải dạy chữ trước cho các em trong lứa tuổi MN”.

Vậy sự thật ra sao ? Học trước chương trình là xấu hay tốt ? Nếu nó xấu, tại sao đến 80-90% các  phụ huynh của trẻ học mầm non muốn con mình được học chữ và làm tính ở mầm non ? Biện pháp cấm đoán việc dạy trước chương trình mà bài báo này đề ra là phương thuốc tốt, hay là một biện pháp lang băm về giáo dục ?

Bài bào trên là viết theo định kiến 1 chiều về việc không nên cho trẻ em học “trước chương trình”, nên chỉ đưa ra những chứng cớ theo chiều đó thôi, mà bỏ qua các lý do khiến người ta học trước chương trình. Có thể kể một số lý do như sau:

- Mong muốn của phần lớn phụ huynh muốn con mình học giỏi, và sợ con mình bị thua kém các bạn, tạo thành nhu cầu cho con học trước, học thêm, v.v.

- Khả năng thực sự của rất nhiều trẻ em có thể biết đọc biết viết từ khi 3-4-5 tuổi chứ không cần đợi vào lớp 1. (Theo kinh nghiệm bản thân, con tôi cũng học đọc được từ lúc 3 tuổi, mà không phải là gò ép gì, mua sách cho nó thôi là nó tò mò học rất hứng thú. Tôi kể ở đây không phải để khoe, mà để nói rằng việc học đọc từ lúc mầm non không phải là “quá tải” đối với nhiều đứa trẻ).

- Thời đại internet, càng ngày trẻ em càng được tiếp xúc nhanh chóng hơn với các phương tiện thông tin. Nhu cầu biết đọc chữ nhanh hơn để sử dụng các phương tiện thông tin cũng là điều tự nhiên. Việc biết đọc sớm hơn cũng là do xu thế thời đại tạo thành.

- Việc dạy chữ và số theo kiểu vừa học vừa chơi ở mẫu giáo cũng hoàn toàn có thể gây hứng thú tò mò cho trẻ chứ không nhất thiết tạo nên quá tải gì. Nếu có phương pháp dạy vui vẻ, tự nhiên, thì trẻ hoàn toàn có thể học mà vẫn là đang chơi, học trong lúc chơi, không có gì vất vả.

v.v.

Nếu có bất kỳ 1 lý do nào cho thấy không nên dạy chữ và số ở tuổi mầm non, thì cũng sẽ có lý do khác cho thấy là nên. Vậy vấn đề nằm ở đâu, và cấm đoán có phải là biện pháp thích hợp không ?

Nguyên tắc thứ nhất là, việc xây dựng một xã hội dân chủ tự do không thể dựa trên các sự cưỡng bức hay cấm đoán. Không thể bắt các học sinh cùng lứa tuổi đi cùng một cỡ giầy, mặc cùng một cỡ áo. vậy tại sao lại bắt chỉ được theo đúng 1 chương trình, không được nhiều hơn không được ít hơn ? Theo nguyên tắc này, thì đề xướng cấm dạy chữ ở bậc mầm non của tác giả đã là biện pháp lang băm rồi. Chỉ nên khuyến khích hoặc không khuyến khích, chứ không nên cấm đoán. Thế có nên khuyến khích không ? Câu trả lời phải phụ thuộc vào từng tình huống, hoàn cảnh, chứ cũng không thể có chung một cỡ giầy cho tất cả mọi người được.

Cái cần ngăn chặn, không phải là ngăn chặn giáo viên mầm non dạy chữ cho trẻ, đặc biệt nếu việc dạy đó thú vị đối với trẻ. Cái cần ngăn chặn chỉ là việc giáo viên bắt ép trẻ mầm non học chữ kể cả khi trẻ chưa muốn và chư đủ độ phát triển  trí tuệ cho việc đó.

Không có chương trình học nào là có thể thích hợp với toàn bộ các học sinh. Bởi vì cũng như có học sinh lớn nhanh, học sinh lớn chậm về chiều cao, thì cũng có các học sinh có độ phát triển về trí tuệ hay về tính cách nhanh hơn các học sinh khác. Nếu chương trình “khớp” được với khoảng 1/2 số học sinh thì đã là tốt rồi. Các học sinh còn lại sẽ có một phần phải học chậm hơn so với khả năng của mình, còn một phần phải học nhanh hơn khả năng. Cần có các giải pháp cho hai loại học sinh đó (cho học vượt chương trình, học thêm cái khó hơn, hoặc học giãn ra với tốc độ chậm hơn, hoặc phụ đạo để theo kịp chương trình, v.v.), chứ không thể bắt ép học sinh học nhanh phải chậm lại, học sinh học chậm phải hiểu nhanh lên. Tất nhiên điều này đòi hỏi hệ thống giáo dục phải có cấu trúc linh hoạt cho phép xử lý nhiều tình huống “nằm ngoài khung chung”.

Quay lại chương trình mầm non. Nếu chỗ nào trẻ em có thể học đọc được mà vui vẻ không vất vả, thì nên linh hoạt để cho học đọc. Nếu như khi nào có đến 90% trẻ học đọc được ở mầm non, mà mầm non không cho dạy học đọc, thì tức là bản thân chương trình có vấn đề, bị hạ thấp so với khả năng của trẻ, cần điều chỉnh chương trình cho phù hợp với thời đại.

Tất nhiên, nếu đứa trẻ 5 tuổi chưa thích học chữ, thì bố mẹ của nó đừng nên bắt ép nó học, chỉ để khoe với gia đình và hàng xóm mà làm cho nó mụ mẫm và sợ học. Còn nếu nó 3 tuổi nhưng đã chơi với các con chữ, nhìn chữ nào nhớ được chữ đó, thì tại sao lại cấm không cho nó tiếp xúc ?!


Print Friendly
 

21 comments to Lang băm giáo dục: Học trước chương trình là xấu hay tốt ?

  • Thu Ha MonsterID Icon Thu Ha

    Rất đồng ý với lời của các bác. Việc học ở trẻ mẫu giáo mang tính chất vừa học vừa chơi. Với cách giáo dục hiện nay ở Việt Nam. Thử hỏi, một lớp có tới 35-40 trẻ và 01 cô giáo (là phổ biến), nếu cái cháu đến trường tất cả đều mới tinh sương, liệu cô có thể kèm để các cháu có kết quả tốt như chương trình mà nhà trường đã giao hay không.
    Báo viết thì chỉ để viết như thế thôi mà.

Leave a Reply

  

  

  

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Spam Protection by WP-SpamFree