Sách “Nhập môn toán tài chính” của Trần Hùng Thao

Tôi có quyển sách “Nhập môn toán tài chính” (tái bản năm 2009) của GS Trần Hùng Thao (Viện Toán) trong tay từ nửa năm nay, nhưng bây giờ mới có dịp ngồi điểm qua về quyển sách này.

Đây là một trong những quyển sách hiếm hoi bằng tiếng Việt về toán tài chính (mà trong đó thực sự có toán cao cấp — có một số quyển khác cũng có tên là toán tài chính, nhưng toán trong đó chỉ ở mức rất sơ cấp, mà chủ yếu giải thích các khái niệm tài chính, chứ không nói đến cách phân tích tính toán chúng). Những ai đang quan tâm đến toán tài chính ở VN có lẽ đều nên tìm mua 1 bản quyển sách này để tham khảo.

Tuy gọi là sách “Nhập môn”, nhưng quyển của GS Thao thực ra khá sâu (sâu hơn nhiều so với một số quyển sách nhập môn toán tài chính bằng tiếng Anh mà tôi biết). Quyển sách này của GS Thao khá là cập nhật, và có bàn đến những kết quả trong toán tài chính mới xuất hiện từ thập kỷ 1990 (chẳng hạn như vấn đề độ dao động (volatility) thay đổi, cách mô hình sự thay đổi đó theo Dupire, hiệu ứng “nụ cười”, exotic options, v.v.). Sách dầy khoảng hơn 400 trang.

Quyển sách này thuộc loại khá nặng, không dễ đọc lắm, đòi hỏi kiến thức chuẩn bị về toán khá tốt. Quyển sách này cũng hơi chuyên quá về lý thuyết, mà thiếu các ví dụ thực tế cụ thể (từ thị trường chứng khoán) để minh họa và các bài tập thực hành giúp người đọc hiểu rõ hơn ý nghĩa và công dụng của các khái niệm. Hy vọng GS Thao sẽ cho vào các ví dụ cho những lần tái bản sau.

Có một điểm nữa khiến nó không dễ đọc là vấn đề thuật ngữ. Theo tôi hiểu, chưa có “bộ chuẩn” thuật ngữ tiếng Việt cho các từ chuyên môn toán tài chính. Bởi vậy mỗi người gọi một kiểu, và vừa đọc có khi phải vừa đoán nghĩa của từ. Chẳng hạn:

– “bảo hộ giá” (hedging), tôi thì gọi là “rào cản rủi ro” (bản thân trong từ hedge không có “giá” trong đó)

– “cơ hội có độ chênh lệch giá” (arbitrage), tôi thì gọi là “kinh doanh chênh lệch giá”

– đường hoa lợi (yield curve), tôi thì gọi là “đường lợi tức”

– “hợp đồng ký trước” và “hợp đồng giao sau” (forwards & futures) tôi thì gọi là “hợp đồng kỳ hạn” và “hợp đồng tương lai”

– nguyên lý “AAO” (absence of arbitrage opportunity) tôi thì dịch từ cụm từ tiếng Anh “no-arbitrage principle” thành “nguyên lý no-arbitrage”.

– “không gian xác suất được lọc” thì tôi gọi là “không gian xác suất có lọc”

– “Trái phiếu với lãi-0” thì tôi gọi là “trái phiếu không có coupon”.

v.v.

Tôi không nói là các thuật ngữ tôi dùng hay hơn là của GS Thao. Tôi chỉ nói là tôi nghe các thuật ngữ đó quen tai hơn thôi.  Vấn đề thuật ngữ chưa thống nhất là một khó khăn cho người học và sử dụng toán tài chính ở VN. (Thuật ngữ bằng tiếng Anh thì đã được thống nhất hơn).

GS Đỗ Đức Thái và tôi cũng đang soạn 1 cuốn nhập môn TTC tiếng Việt. Về mặt kiến thức TTC sẽ ít hơn nhiều so với sách của GS Thao. (Nhằm đối tượng SV đại học năm 3-4). Nhưng sẽ cố gắng đưa vào nhiều ví dụ thực tế để minh họa, và dành 1 phần khá lớn để “bổ túc” về các khái niệm tài chính trước khi nói đến toán tài chính. Dự án viết này đã có 1 năm nay, và cũng viết được 2-300 trang gì đó rồi. Nhưng vì đây cũng là một việc “ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng” chứ không có được sự đầu tư từ ngân sách nào hết, nên thỉnh thoảng “có hứng” thì mới viết (còn nhiều việc “cơm áo gạo tiền khác” cấp bách hơn đối với cá nhân), ỳ ạch mãi chưa biết lúc nào xong.

Print Friendly

8 comments to Sách “Nhập môn toán tài chính” của Trần Hùng Thao

  • giangle MonsterID Icon giangle

    Em nghĩ sách tiếng Việt cho sinh viên nên viết ở level basic/introductory thôi, còn advanced thì nên viết bằng tiếng Anh. Anh dịch term structure, spot curve như thế nào?

  • Chung MonsterID Icon Chung

    Cuốn này nghe hay ghê nhỉ. Em thử tìm quanh mấy nhà sách xem nếu không thấy thì anh Dũng chỉ giùm xem ở đâu thì có nhé.

    @giangle: Bác Giang nói đúng rồi, nhưng em nghĩ vẫn nên và phải có những người viết/dịch sách advanced về tài chính nhiều hơn. Lý do là sinh viên và những người quan tâm trong nước nhìn chung khả năng đọc sách không phải tiếng Việt rất kém. Hơn nữa viết/dịch nhiều thuật ngữ tài chính cũng là một cách làm cho tiếng Việt hay và cập nhật hơn.

    Tứ lâu em vẫn tự thắc mắc là tại sao ở trường phổ thông lại không nghĩ đến chuyện đưa vào học môn tiếng Hán-Việt bên cạnh môn Tiếng Việt. Đây là một nhu cầu rất thực tiễn, đặc biệt trong bối cảnh các từ chuyên môn hẹp và sâu ngày càng đa dạng. Cá nhân em nhận thấy nhiều thứ người Việt khó tiếp nhận bởi không hiểu nội hàm của từ Hán-Việt trong khi không có từ thuần Việt biểu đạt chứ không phải sự “Khó” nằm trong bản chất của vấn đề/lĩnh vực đang quan tâm.

  • admin MonsterID Icon admin

    @giangle

    “general term structure” hình như viết là “cấu trúc lãi suất tổng quát”
    spot thì chẳng nhớ gọi là gì nữa

    @Chung

    Theo tôi các ngôn ngữ cần phát triển theo thời gian bằng cách thu nhập từ mới, cấu trúc mới … Nếu không thì có nguy cơ dần biến thành ngôn ngữ chết. Một trong các thế mạnh của English là nó rất “open”, bất cứ từ nào nơi nào thấy hay họ đều lôi về thành từ tiếng Anh, hầu như là để nguyên chẳng có “dịch” gì hết, chỉ có thể là hơi bị lái đi (vì phát âm lệch) thôi, nên thành ra họ có rất nhiều từ.

    Tất nhiên tiếng Hán rất phong phú. Nhưng nếu cái gì ta cũng phải dịch qua Hán-Việt, thì số lượng từ gốc không tăng lên, và ngôn ngữ sẽ hạn chế. Và có những từ “vô nghĩa” như kiểu “yên sĩ phi lý thuần”. Bởi vậy tôi nghĩ tiếng Việt sẽ phát triển dần theo hướng nhiều từ nhập từ các tiếng khác vào được giữ nguyên mà không dịch, cùng lắm phiên âm tiếng Việt cho dễ đọc hơn thôi.

    Tiếng Việt phần lớn (có đến 80% ?) là gốc Hán (đặc biệt là các từ mà có từ 2 âm trở lên, các từ có “cấu trúc” một chút, thì hầu hết là gốc Hán), nên tất nhiên hiểu nghĩa các từ gốc Hán sẽ giúp người ta hiểu tốt hơn tiếng Việt. Nhưng đưa vào dạy ở phổ thông thì chắc là rất khó vì nhiều lý do. Những ai học lên đại học thì phải tự bổ sung kiến thức thôi (hoặc là đi học ké ở khoa văn, môn Hán-Nôm :D)

  • Chung MonsterID Icon Chung

    Ý của anh cũng không khác ý em là mấy ngoài việc giữ nguyên một số từ mượn. “Yên sỹ phi lý thuần” với “Hải sâm uy” thì dĩ nhiên “khiếp” rồi. Nghe đâu có dạo các cụ đã từng biến cả bác La Fontaine thành anh “Lã Phụng Tiên” đấy (may mà chưa bắn kích ở Nha Môn). ;)

    Nhưng ngay cả chưa bàn đến những từ mới thì em vẫn bảo lưu ý kiến nên bổ sung môn Hán-Việt. Đầy rẫy những lĩnh vực đã, vẫn đang sử dụng từ Hán-Việt xưa nay nghe quen mà thực chất lại “xa lạ” ở chỗ không mấy người thực sự hiểu nó, kể cả các chuyên gia của lĩnh vực chuyên môn có sử dụng những từ này(nhưng vẫn dùng đúng bởi vì hiểu bản chất của vấn đề mà thôi). Em thấy hiện tượng gặp trở ngại trong tiếp cận tri thức mới thông qua tiếng Việt nhiều khi là chưa “cởi được cái áo ngôn ngữ” chứ không hẳn “không cảm nhận được da thịt của vấn đề”. Cụ thể là nhiều giáo trình XSTK chuyển qua/viết bằng tiếng Việt có lẽ cũng nên đưa sang thư viện Hán-Nôm bảo tồn được rồi.

  • Chung MonsterID Icon Chung

    Em vừa “lượm” được cuốn sách trên rồi, may quá tìm mãi lại còn đúng 1 cuốn. Sẽ cố “nhai” dần vậy. Sao sách XSTK của anh vẫn là “mầm đá” à? Có khi sách in ra khi tài chính thế giới lại trở về chế độ Bản vị vàng (Gold Standard) rồi thì cũng dở nhỉ. ;)

  • nguyen dang ha MonsterID Icon nguyen dang ha

    em đang nghiên cứu về toán tài chính,nghe nói quyển sách nay hay lắm,em đang ở thành phố Hồ Chí Minh,đi tìm cả thành phố rồi ma không có,nhờ cả bạn ở Hà Nội tìm là không có,Bác có thể cho em 1 bản photo được không?

  • admin MonsterID Icon admin

    @ Ha

    Rat tiec toi khong co ban photo

  • Aphong MonsterID Icon Aphong

    Bác Dũng cho hỏi cuốn sách nhập môn toán tài chính của bác đã viết xong chưa ạ? Em đã đọc cuốn sách của bác Thao, chắc chỉ hiểu được đến 50%. Hy vọng cuốn của bác streamlined hơn (như cuốn nhập môn xstk) của bác

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

  

  

  

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.