Cánh buồm mong manh (lại chuyện sách giáo khoa cho trẻ em)

Sau khi tình cờ được xem bài bình luận về sách tiếng Anh lớp 1 do nhóm “Cánh buồm” biên soạn chứa quá nhiều lỗi ngớ ngẩn trong đó, thì tôi được “thủ trưởng” cho hay là nhóm này chính là do bác Phạm Toàn lập ra, và quyển sách học tiếng Việt lớp 1 do nhóm biên soạn cũng có nhiều điểm “trời giáng”.

Tôi phục bác Phạm Toàn ở chỗ bác hăng hái, dám nói (một trong những người làm ra trang bauxite phê phán chính phủ), dám làm. Nhưng hơi e ngại về “tính chuyên nghiệp” của bác: bác nói các thứ “chắc như đinh đóng cột”, kể cả các thứ mà bác chỉ “nghe ngóng lơ mơ”. Còn nhớ, bác có viết 1 bài báo gần đây (đăng báo VN đàng hoàng) nhan đề “Người ta cũng cao đẳng sư phạm”, với ý là “cao đẳng sư phạm của tụi Tây nó tốt thế đấy, nơi đào tạo giáo viên mà đào tạo ra cả những nhà khoa học như Ngô Bảo Châu”, mà không biết rằng cái “Ecole Normale Supérieure” không có nghĩa là “cao đẳng sư phạm” như bác nghĩ, mà là đại học “elite” tốt nhất của Pháp về các môn khoa học lý thuyết, và SV ở đó được hưởng chế độ “đặc lợi” có lương hàng tháng. Giá như mà có nhiều trí thức trình độ cao lại được thêm tính “dấn thân” như bác Phạm Toàn thì tốt biết mấy cho VN. (Như  GS Nguyễn Minh Thuyết có nói, trí thức thật thì phải “dấn thân”, nhưng không biết đòi hỏi như vậy ở VN có cao quá không ?!)

Quay lại sách tập đọc lớp 1 của Cánh Buồm. Tôi không được trực tiếp nhìn thấy nó, chỉ được đọc bình luận về nó tại trang blog hieuminh thôi. Trong đó có comment này, của một người có nick là “Chém gió HN”, có cho một số thông tin thú vị về bản thân quyển sách học tiếng Việt:

Ấn tượng đầu tiên: Phương pháp giáo dục rất tốt, nếu theo cách dậy này sẽ có cơ hội phát huy tư duy cho trẻ. Em là quan tâm cái “tư duy” này nhất, chứ kiến thức sách vở, bắt trẻ con thuộc làm gì cho khổ, sau này chúng nó “gúc” được hết.

Tuy vậy, đọc kỹ hơn một chút, lại thấy băn khoăn ở vài chỗ

– Trang 26: Các bác sử dụng câu thơ “Đường vô xứ Huế quanh quanh… tranh họa đồ”. Câu này mà trẻ 6 tuổi nó “tư duy”, nó đòi giải thích là bố mẹ cũng đến “loanh quanh” mất thôi.

– Trang 33: (tiếng phát âm khác nhau về thanh): Các tranh minh họa trong trang này thì em hiểu cả, trừ tranh cái cây cành lá xum xuê. Bố trẻ con nghĩ mãi không hiểu các bác định nói gì với cái cây ấy- thôi post lên đây nhờ ai biết giải thích dùm vậy.

– Trang 64: “Nhà ta có gì quý? Có xe mô-tô là quý…” Sao các bác phiền phức thế, dùng cái từ cả nước vẫn dùng đi: “xe máy”. Con em sau này nó lại “tư duy” rồi hỏi: bố ơi, sao không gọi là xe máy mà lại gọi là xe mô-tô” là em chịu chết đấy.

– Trang 65: “Kẻ chả nhớ quê nhà thì chả ra gì cả”- câu này đúng quan điểm kinh. Nhưng con em nó chỉ biết nhớ bố, nhớ mẹ- mà nhiều lúc bố mẹ cũng chẳng bằng bim bim, kẹo mút đâu. Bắt nó nhớ quê thì… Bác Hiệu Minh có chạnh lòng không, bác ra đi tìm đường cứu nước thế cẩn thận kẻo lại… “chả ra gì” đấy.

– Trang 70 (tiếng mẫu): đúng là trẻ con bây giờ khôn sớm thật, nhưng cũng chưa đủ để hiểu “trơ trẽn” “bồ hòn”, “hỗn độn”, “phè phỡn”, “phởn phơ” đâu- đúng là “hổ lốn” thật.

– Trang 74: Em giải thích từ “nhân dân” với con thế nào đây.

– Trang 81: “Bận” là đủ rồi. “Bận tất bật” là thế nào, sao phải rắc rối thế?

– Trang 83: Mục “vui học” có khác, các bác vui tính thật, tu từ cả với trẻ lớp 1: “lãng đãng, chênh chếch, bàng bạc, lâng lâng, phăng phắc, thinh thích…”. Vì là vui học nên nếu con em hỏi, em sẽ giả nhờ: “lênh đênh nghĩa là l………….ê…………n…….h ………….. đ………..ê……n…….h. Không hiểu thì cố mà hiểu, vớ vẩn.

– Trang 85: Trang này không phải “vui” nữa nên em xin các bác, có cần thiết phải đưa “châu Âu, châu Mỹ, châu Phi” vào sách cho trẻ lớp 1 hay không? Các bác dậy vậy thì khác gì Hà Nội lôi đứa bé ngày đầu tiên đi học ra dạy về Nghìn năm Thăng Long. Chả biết nó được thầy cô giáo dục những gì, khi nhà, bố mẹ hỏi: thế nào là nghìn năm Thăng Long, nó trả lời: là có 1 ông vua, thấy con rồng, đặt tên là Thăng Long.

– Trang 86: “Nghỉ mát ở bể”- đến trang này thì bực rồi đấy. Biển thì nói biển, bày đặt bể. Bể nước hay bể bơi? “Bể dàn ra bất tận”- trẻ con tự đọc mà hiểu thì em chít. “và nhà nghỉ thì san sát” đã thế sao không tả thực nốt đi, rằng có nhiều cô chú hôn nhau như trên ti vi…

– Trang 87: “Trăng rằm sáng như dát bạc… lốm đốm như gấm thêu” nên thơ ghê…

– Trang 88: “hoan hỉ, hoãn nợ, toàn dân, toàn cầu hóa” em tí ngất.

– Trang 89: “lá cờ đoàn, hột xoàn” nhờ chuẩn bị tinh thần khi đọc trang 88 rồi nên em không còn ngất nữa với “sổ tài khoản” ở trang này

– Trang 90: Đúng là cải cách thật rồi, ghép từ hiện đại như 8x luôn, em liệt kê 1 số từ ra đây xem mọi người có hiểu không nhé: “boăn, choăn, doăn, moăn… puân, phuân, ruân, suân…)

Thôi, xin phép cả nhà, nửa đêm rồi, em còn phải đi ngủ.

Và kết luận của em là:

1- Phương pháp tốt (cái này em sẽ học để sau này dậy con)

2- Sách version 1 này làm ẩu (không phải bới bèo ra bọ, nhưng đã là sách giáo khoa thì không được phép có sạn- chắc các soạn giả cũng đồng ý với em điều này) …

Một số ấn tượng mà tôi cảm thấy khi đọc comments này là, quyển sách lớp 1 của bác Phạm Toàn, có thể là cải cách về phương pháp so với “chương trình chuẩn” (tôi không có tài liệu để so sánh nên không biết được điều này), nhưng vẫn mắc phải:

– bệnh “đao to búa lớn” (dạy ngôn ngữ khó hiểu, ví dụ như  câu “hòn đá không hoạt đông ngôn ngữ” được viết trong sách (?), quá trừu tượng cho trẻ nhỏ, thậm chí dạy đánh vần cả những từ vô nghĩa ?!)

– bệnh giáo điều (nhồi vào óc trẻ những câu  như  “kẻ chẳng nhớ quê nhà thì chẳng ra gì cả”). Nếu đã dạy đạo đức, triết lý, sao không dạy luôn những câu của các bậc thánh nhân từ xưa, ví dụ như  Socrates từng nói: “Tôi là công dân, không phải là của Athens hay Hy Lạp, mà là của thế giới”.  Nhưng mà trẻ con đâu có cần học đạo đức qua những câu triết lý giáo điều hay trừu tượng đến vậy. Đạo đức nằm trong những cái đơn giản dễ hiểu hơn nhiều, ví dụ như chia bánh cho bạn, không vứt rác ngoài đường, v.v.

Bác Phạm Toàn khoe theo cách mới này học đọc được trong  vòng 4 tháng, trong khi chương trình chuẩn mất 1 năm. Nhưng không biết bác đo cách gì (đã làm gì có cơ sở thực nghiệm kiểm chứng phân tích thống kê đàng hoàng nào đâu) mà phát biểu “đao to búa lớn” vậy.

Theo kinh nghiệm cá nhân của tôi, dạy trẻ con biết đọc không có gì là khó. Cứ mua cho nó nhiều đồ chơi kiểu bộ chữ, nhiều sách có nhiều hình vẽ các thứ kèm theo chữ  ghi các từ tương ứng (nếu không thì tự  ghi vào) rồi theo đó đánh vần kiểu “cổ điển”, khuyến khích trí tò mò của nó mỗi khi nhìn thấy con gì, vật gì thì thử đánh vần xem ra sao, thì cũng chỉ vài tháng là nó biết đọc (ngay từ khi 3-4 tuổi). Mà không cần từ gì khó hiểu, chỉ cần các từ  gần gũi với nó nhất, gắn liền các hình ảnh và khái niệm mà nó quen thuộc (ô tô, con mèo, cái bàn, đi chơi, v.v.). Khi nó đã biết đọc rồi thì nó tự đọc được các từ trừu tượng không phải lo (hiểu ý nghĩa của các từ đó là chuyện khác, nhưng đó không phải là vấn đề của học sinh lớp 1).

Print Friendly

27 comments to Cánh buồm mong manh (lại chuyện sách giáo khoa cho trẻ em)

  • bimba MonsterID Icon bimba

    Tôi cho rằng bộ sách GK của nhóm CB không chỉ sai về chi tiết (là cái có thể sửa được), mà sai từ phương pháp, định hướng.

    Nói riêng về sách văn học (lĩnh vực chuyên môn của tôi), tôi thấy bác Phạm Toàn quả là người kiến thức lơ mơ mà lại rất chủ quan nên mới phát minh ra cái cách dạy văn không giống ai thế này : sách văn học lớp 1 của bac chẳng thấy văn chương đâu cả, chỉ đưa ra toàn các tình huống cho học sinh “nhập vai” để “đồng cảm”, vì bác cho rằng “học văn trước hết là học đồng cảm”!!!

    Chẳng cần bác Phạm Toàn có kiến thức chuyên sâu, chỉ cần bác thận trọng tìm hiểu đôi chút thì bác cũng phải biết rằng tất cả các môn nghệ thuật đều giống nhau ở chỗ hướng tới thể hiện tâm tư tình cảm của con người, nhưng cái làm cho các môn nghệ thuật khác nhau chính là hình thức thể hiện của nó: âm nhạc thể hiện bằng âm thanh, giai điệu, hội họa thể hiện bằng màu sắc, đường nét, hình khối… và văn học thì thể hiện bằng ngôn ngữ. Cái câu abc đầu tiên mà mỗi người học văn đều phải biết là “văn học là nghệ thuật ngôn từ”. Dạy văn mà tách ra khỏi ngôn ngữ văn học, không đếm xỉa đến ngôn ngữ văn học, thì khác nào dạy nhac mà không đả động đến các nốt nhạc, dạy vẽ mà lờ tịt đi màu sắc? Với quyển sách GK văn học lớp 1 như vậy, nhóm CB có thể làm cho các em hiểu nhầm rằng “văn học là đóng kịch”.

    Tôi chưa từng thấy nước nào có lối dạy văn quái dị như vậy(tách văn học ra khỏi ngôn ngữ văn học, văn bản văn học): hầu như ở tất cả các nước, người ta đều gắn việc dạy văn và dạy tiếng mẹ đẻ vào một môn (ít nhất là ở các lớp cấp thấp, như ở Pháp thì từ lớp 1 (CP)đến lớp 11 (premiere chỉ có một môn là français).

    Ở tuổi tiểu hoc, theo tôi, mục đích trước hết của việc dạy văn là phải dạy cho các em biết cách sử dụng ngôn ngữ để diễn đạt một cách chân thực suy nghĩ, tình cảm của chính các em và những quan sát riêng của các em về thế giới gần gũi bên ngoài, chứ chưa phải là “nhập vai” để nghĩ hộ người khác. Đã thế, bác Phạm Toàn lại còn bắt các em nhâp vào những vai cực khó như “chú thương binh”, “bà mẹ mất con”. Ở cái tuổi 6, 7 làm sao các em nhập được những vai hoàn toàn xa lạ về tâm lý và kinh nghiệm sông đối với các em đến thế (chắc chắn là chỉ có thể “nhập” được theo những gợi ý khuôn mẫu của cô giáo thôi). Và nhập để làm gì? Cách dạy này chắn chắn lại dẫn đến việc hình thành trong các em những suy nghĩ khuôn mẫu, do người lớn nhồi nhét mà thôi (vì không có được từ sự trải nghiệm bản thân). Vậy mà nhóm CB lại tuyên ngôn là họ chủ trương để cho trẻ tư duy độc lập, chống lại lối dạy khuôn mẫu, nhồi nhét. Thật là treo đầu dê, bán thịt chó.

    Cái tai hại nhất bây giờ là nhóm CB được quảng cáo như một nhóm cải cách, một cứu cánh của nền giáo dục VN đang nát bét hiện nay, lại có thêm cái danh cấp tiến của bác Phạm Toàn, nên ai lên tiếng phê phán sách của CB thì thường được chụp cho cái mũ là “chống cải cách”, “bênh nhà nước”. Nhưng nếu im lặng để cho học sinh học theo những cuốn sách sai cơ bản thế này thì thật là kinh khủng.

  • @ Bác DŨNG chủ Gia Trang Ảo ZUNG ….

    Thân nhờ bác PHÁT TÁN giùm em qua các Nhà Tóan học Vịet-Mỹ bên Hoa Kỳ …Cảm ơn Bác DŨNG chủ Gia Trang Ảo trước !!

    Nhắn các bác ấy XEM QUA rồi quên ….


    Những chú gà chọi cừ khôi từ Lò Tóan học Hà Nội lạc trời Mỹ Quốc
    ==========================================================

    Những chú gà chọi cừ khôi nhất

    Từ lò tóan học Hà Nội

    Đều nổi trôi

    Lềnh bềnh lềnh đềnh qua Mỹ

    Đất nổi tiếng có lắm thung lũng vùng trũng thu hút nhân tài

    Ngay cả Giải Khả Phiu gần hai Thập niên dân Pháp dạy nuôi !

    Vừa mạnh cánh thành danh

    Nay vẫn chọn Mỹ là nơi dừng chân cuối trời

    Như chàng Từ Thức suốt đời

    Lương trả cao hơn theo khả năng

    Óc to lương nặng …. !

    Óc bé lương nhẹ ….!

    Như khu đèn đỏ

    Gái làng chơi trẻ đẹp tiền phí cao

    Như khu đèn vàng

    Gái làng chơi già xấu tiền phí thấp !

    Vì sao Mỹ thu hút được nhân tài khắp thế giới

    Mỹ luôn ra sức giành giật nguồn chất xám từ khắp nơi

    Chính nguồn chất xám thu hút này

    Hoa Kỳ tích lũy nguồn của cải khổng lồ hàng vạn tỷ Mỹ kim

    Kinh tế Tri thức Mỹ vượt bậc do biết định giá nhân tài

    Cuộc chiến tranh trí tuệ cân não không thương tiếc cạnh tranh cao

    Lưu sinh tha hương cầu thực mưu sinh

    Bao giờ Quê xưa thành thung lũng vùng trũng tự nhiên

    Cho những sỏi đá cuốn trôi ngược lại về thượng nguồn thiên nhiên …?

    TRIỆU LƯƠNG DÂN

  • bimba MonsterID Icon bimba

    Trăm nghe không bằng một thấy. Để các bạn có thể tự đánh giá về phương pháp dạy học sinh lớp 1 của nhóm Cánh buồm, xin mời các bạn vào trang web của họ để xem họ dạy bài đầu tiên của môn Văn lớp 1 như thế nào: http://hiendai.edu.vn/danhmuc.php?cat=4&post=81

    Về phần tôi, sau khi nghiên cứu bài học văn cho lớp 1 nói trên của nhóm CB, thì tôi tạm tóm tắt thành mấy ý chính thế này:

    -Mở đầu tiết học, cô giáo nói: “Hôm na

  • bimba MonsterID Icon bimba

    Xin lỗi, tôi chưa viết xong thì đã bấm nhầm nút gửi. Tôi xin viết tiếp:

    -Mở đầu tiết học, cô giáo nói : “Hôm nay các em bắt đầu học văn”. Học sinh phải đồng thanh nhắc lại nhiều lần: “Học văn… Học văn … Học văn….

    – Nội dung chính của tiết gọi là “học văn”: cô giáo cho học sinh xem một bức ảnh (chứ không phải là đọc một câu chuyên hay một đoạn thơ, đoạn văn) chụp một em bé châu Phi bị chết đói gục ngã giữa đường trong khi đi nhận cứu trợ”. Sau đó cô giáo yêu cầu học sinh đóng vai em bé châu Phi bị chết đói. Rồi cô gợi ý cho các em nói lên những lời bày tỏ sự thương xót đối với em bé này. Rồi cô giải thích cho các em là các em vừa nói “những lời đồng cảm”.

    – Kết thúc tiết học cô giáo yêu cầu học sinh đồng thanh ê a nhắc lại nhiều lần: “Lòng đồng cảm… Lòng đồng cảm… Lòng đồng cảm… Lòng đồng cảm với nỗi khổ của con người…”

    Trả lời phỏng vấn của RFI, bác Phạm Toan nói là bác chỉ cần giáo viên dạy đúng y như sách, không cần sáng tạo, thậm chí không cần hiểu. Ai dạy đúng sách mà lại hiểu dược vì sao là đúng thì bác cho là giỏi. Tôi cũng cho là giỏi, thậm chí là quá giỏi, vì tôi vắt óc ra mà nghĩ mãi cũng chẳng thể hiểu được cái lối dạy văn trên của bác nó đúng ở chỗ nào. Nếu ai hỏi chắc là tôi lại phải theo phương pháp của Cánh Buồm mà ê a nhắc lại lời bác Phạm Toàn : “Không cần hiểu… Không cần hiểu… Không cần hiểu…”

  • haiphong MonsterID Icon haiphong

    Mịe,em nói thế này hơi phạm húy chứ mấy đứa trong nhóm cánh buồm vắt mũi chưa sạch, tuổi gì mà đòi viết sách giáo khoa.các thầy của em toàn giáo sư tiến sỹ ma cũng chỉ dám viết sách cho sinh viên tham khảo thui.đúng là nhiệt tình + ngu dốt thành phá hại,mà là phá cả một thế hệ trẻ luôn.

  • thilan MonsterID Icon thilan

    Đố anh Dũng biết ta viết “xót sa” hay là “xót xa”?

  • thilan MonsterID Icon thilan

    “Xinh xắn” hay là “xinh sắn”? “Xin xỏ” hay là “xin sỏ”? “Xa xôi” hay là “xa sôi”?

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

  

  

  

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.