Cánh buồm mong manh (lại chuyện sách giáo khoa cho trẻ em)

Sau khi tình cờ được xem bài bình luận về sách tiếng Anh lớp 1 do nhóm “Cánh buồm” biên soạn chứa quá nhiều lỗi ngớ ngẩn trong đó, thì tôi được “thủ trưởng” cho hay là nhóm này chính là do bác Phạm Toàn lập ra, và quyển sách học tiếng Việt lớp 1 do nhóm biên soạn cũng có nhiều điểm “trời giáng”.

Tôi phục bác Phạm Toàn ở chỗ bác hăng hái, dám nói (một trong những người làm ra trang bauxite phê phán chính phủ), dám làm. Nhưng hơi e ngại về “tính chuyên nghiệp” của bác: bác nói các thứ “chắc như đinh đóng cột”, kể cả các thứ mà bác chỉ “nghe ngóng lơ mơ”. Còn nhớ, bác có viết 1 bài báo gần đây (đăng báo VN đàng hoàng) nhan đề “Người ta cũng cao đẳng sư phạm”, với ý là “cao đẳng sư phạm của tụi Tây nó tốt thế đấy, nơi đào tạo giáo viên mà đào tạo ra cả những nhà khoa học như Ngô Bảo Châu”, mà không biết rằng cái “Ecole Normale Supérieure” không có nghĩa là “cao đẳng sư phạm” như bác nghĩ, mà là đại học “elite” tốt nhất của Pháp về các môn khoa học lý thuyết, và SV ở đó được hưởng chế độ “đặc lợi” có lương hàng tháng. Giá như mà có nhiều trí thức trình độ cao lại được thêm tính “dấn thân” như bác Phạm Toàn thì tốt biết mấy cho VN. (Như  GS Nguyễn Minh Thuyết có nói, trí thức thật thì phải “dấn thân”, nhưng không biết đòi hỏi như vậy ở VN có cao quá không ?!)

Quay lại sách tập đọc lớp 1 của Cánh Buồm. Tôi không được trực tiếp nhìn thấy nó, chỉ được đọc bình luận về nó tại trang blog hieuminh thôi. Trong đó có comment này, của một người có nick là “Chém gió HN”, có cho một số thông tin thú vị về bản thân quyển sách học tiếng Việt:

Ấn tượng đầu tiên: Phương pháp giáo dục rất tốt, nếu theo cách dậy này sẽ có cơ hội phát huy tư duy cho trẻ. Em là quan tâm cái “tư duy” này nhất, chứ kiến thức sách vở, bắt trẻ con thuộc làm gì cho khổ, sau này chúng nó “gúc” được hết.

Tuy vậy, đọc kỹ hơn một chút, lại thấy băn khoăn ở vài chỗ

– Trang 26: Các bác sử dụng câu thơ “Đường vô xứ Huế quanh quanh… tranh họa đồ”. Câu này mà trẻ 6 tuổi nó “tư duy”, nó đòi giải thích là bố mẹ cũng đến “loanh quanh” mất thôi.

– Trang 33: (tiếng phát âm khác nhau về thanh): Các tranh minh họa trong trang này thì em hiểu cả, trừ tranh cái cây cành lá xum xuê. Bố trẻ con nghĩ mãi không hiểu các bác định nói gì với cái cây ấy- thôi post lên đây nhờ ai biết giải thích dùm vậy.

– Trang 64: “Nhà ta có gì quý? Có xe mô-tô là quý…” Sao các bác phiền phức thế, dùng cái từ cả nước vẫn dùng đi: “xe máy”. Con em sau này nó lại “tư duy” rồi hỏi: bố ơi, sao không gọi là xe máy mà lại gọi là xe mô-tô” là em chịu chết đấy.

– Trang 65: “Kẻ chả nhớ quê nhà thì chả ra gì cả”- câu này đúng quan điểm kinh. Nhưng con em nó chỉ biết nhớ bố, nhớ mẹ- mà nhiều lúc bố mẹ cũng chẳng bằng bim bim, kẹo mút đâu. Bắt nó nhớ quê thì… Bác Hiệu Minh có chạnh lòng không, bác ra đi tìm đường cứu nước thế cẩn thận kẻo lại… “chả ra gì” đấy.

– Trang 70 (tiếng mẫu): đúng là trẻ con bây giờ khôn sớm thật, nhưng cũng chưa đủ để hiểu “trơ trẽn” “bồ hòn”, “hỗn độn”, “phè phỡn”, “phởn phơ” đâu- đúng là “hổ lốn” thật.

– Trang 74: Em giải thích từ “nhân dân” với con thế nào đây.

– Trang 81: “Bận” là đủ rồi. “Bận tất bật” là thế nào, sao phải rắc rối thế?

– Trang 83: Mục “vui học” có khác, các bác vui tính thật, tu từ cả với trẻ lớp 1: “lãng đãng, chênh chếch, bàng bạc, lâng lâng, phăng phắc, thinh thích…”. Vì là vui học nên nếu con em hỏi, em sẽ giả nhờ: “lênh đênh nghĩa là l………….ê…………n…….h ………….. đ………..ê……n…….h. Không hiểu thì cố mà hiểu, vớ vẩn.

– Trang 85: Trang này không phải “vui” nữa nên em xin các bác, có cần thiết phải đưa “châu Âu, châu Mỹ, châu Phi” vào sách cho trẻ lớp 1 hay không? Các bác dậy vậy thì khác gì Hà Nội lôi đứa bé ngày đầu tiên đi học ra dạy về Nghìn năm Thăng Long. Chả biết nó được thầy cô giáo dục những gì, khi nhà, bố mẹ hỏi: thế nào là nghìn năm Thăng Long, nó trả lời: là có 1 ông vua, thấy con rồng, đặt tên là Thăng Long.

– Trang 86: “Nghỉ mát ở bể”- đến trang này thì bực rồi đấy. Biển thì nói biển, bày đặt bể. Bể nước hay bể bơi? “Bể dàn ra bất tận”- trẻ con tự đọc mà hiểu thì em chít. “và nhà nghỉ thì san sát” đã thế sao không tả thực nốt đi, rằng có nhiều cô chú hôn nhau như trên ti vi…

– Trang 87: “Trăng rằm sáng như dát bạc… lốm đốm như gấm thêu” nên thơ ghê…

– Trang 88: “hoan hỉ, hoãn nợ, toàn dân, toàn cầu hóa” em tí ngất.

– Trang 89: “lá cờ đoàn, hột xoàn” nhờ chuẩn bị tinh thần khi đọc trang 88 rồi nên em không còn ngất nữa với “sổ tài khoản” ở trang này

– Trang 90: Đúng là cải cách thật rồi, ghép từ hiện đại như 8x luôn, em liệt kê 1 số từ ra đây xem mọi người có hiểu không nhé: “boăn, choăn, doăn, moăn… puân, phuân, ruân, suân…)

Thôi, xin phép cả nhà, nửa đêm rồi, em còn phải đi ngủ.

Và kết luận của em là:

1- Phương pháp tốt (cái này em sẽ học để sau này dậy con)

2- Sách version 1 này làm ẩu (không phải bới bèo ra bọ, nhưng đã là sách giáo khoa thì không được phép có sạn- chắc các soạn giả cũng đồng ý với em điều này) …

Một số ấn tượng mà tôi cảm thấy khi đọc comments này là, quyển sách lớp 1 của bác Phạm Toàn, có thể là cải cách về phương pháp so với “chương trình chuẩn” (tôi không có tài liệu để so sánh nên không biết được điều này), nhưng vẫn mắc phải:

– bệnh “đao to búa lớn” (dạy ngôn ngữ khó hiểu, ví dụ như  câu “hòn đá không hoạt đông ngôn ngữ” được viết trong sách (?), quá trừu tượng cho trẻ nhỏ, thậm chí dạy đánh vần cả những từ vô nghĩa ?!)

– bệnh giáo điều (nhồi vào óc trẻ những câu  như  “kẻ chẳng nhớ quê nhà thì chẳng ra gì cả”). Nếu đã dạy đạo đức, triết lý, sao không dạy luôn những câu của các bậc thánh nhân từ xưa, ví dụ như  Socrates từng nói: “Tôi là công dân, không phải là của Athens hay Hy Lạp, mà là của thế giới”.  Nhưng mà trẻ con đâu có cần học đạo đức qua những câu triết lý giáo điều hay trừu tượng đến vậy. Đạo đức nằm trong những cái đơn giản dễ hiểu hơn nhiều, ví dụ như chia bánh cho bạn, không vứt rác ngoài đường, v.v.

Bác Phạm Toàn khoe theo cách mới này học đọc được trong  vòng 4 tháng, trong khi chương trình chuẩn mất 1 năm. Nhưng không biết bác đo cách gì (đã làm gì có cơ sở thực nghiệm kiểm chứng phân tích thống kê đàng hoàng nào đâu) mà phát biểu “đao to búa lớn” vậy.

Theo kinh nghiệm cá nhân của tôi, dạy trẻ con biết đọc không có gì là khó. Cứ mua cho nó nhiều đồ chơi kiểu bộ chữ, nhiều sách có nhiều hình vẽ các thứ kèm theo chữ  ghi các từ tương ứng (nếu không thì tự  ghi vào) rồi theo đó đánh vần kiểu “cổ điển”, khuyến khích trí tò mò của nó mỗi khi nhìn thấy con gì, vật gì thì thử đánh vần xem ra sao, thì cũng chỉ vài tháng là nó biết đọc (ngay từ khi 3-4 tuổi). Mà không cần từ gì khó hiểu, chỉ cần các từ  gần gũi với nó nhất, gắn liền các hình ảnh và khái niệm mà nó quen thuộc (ô tô, con mèo, cái bàn, đi chơi, v.v.). Khi nó đã biết đọc rồi thì nó tự đọc được các từ trừu tượng không phải lo (hiểu ý nghĩa của các từ đó là chuyện khác, nhưng đó không phải là vấn đề của học sinh lớp 1).

Print Friendly

27 comments to Cánh buồm mong manh (lại chuyện sách giáo khoa cho trẻ em)

  • Chung MonsterID Icon Chung

    Anh Dũng,

    Ông Nguyễn Minh Thuyết vốn cũng là một giáo viên Văn “không có gì đặc sắc” ở Thái Nguyên trước đây. Đành rằng những góp ý chân thành là tích cực nhưng rõ ràng mọi thứ không thể chỉ đơn giản là mô tả hiện tượng. Cái mà VN cần có bây giờ là những người chỉ ra hiện tượng và những người thực hiện để hướng mọi ngành vào bản chất và international standards. Nhưng những “người thực hiện” quả thực là rất khó tìm. Buồn lắm thay!

  • admin MonsterID Icon admin

    Theo tôi biết, bác Nguyễn Minh Thuyết được đào tạo bài bản, tốt nghiệp đại học ở ĐHTH Hà Nội, thời trẻ có đi xung phong làm giáo viên ở Thái Nguyên một thời gian, sau đó làm tiến sĩ ở Nga, đã từng đi dạy ngôn ngữ Việt nhiều năm ở các trường đại học ở Canada và Pháp, có học vị giáo sư thật sự, từng đào tạo nhiều TS ở ĐHTH (nay là ĐHQG HN), có trình độ khá cao chứ không “xoàng” đâu.

  • Chung MonsterID Icon Chung

    Ok anh. Có thể em chưa biết chính xác và chưa thực sự rõ về ông Thuyết. Em chỉ nghe qua một số bác già ở ĐHSP Việt Bắc cũ nhận xét như thế về bác Thuyết thôi. Tất nhiên không ai “dám” chê bác ấy kém cả. ;)

  • Mèo MonsterID Icon Mèo

    Cụ Phạm Toàn dường như là một người khá nông nổi, công kích người khác tùy tiện mà nhiều khi (theo cảm giác rất cá nhân của em) rất thiếu lý trí, không suy xét gì cả.
    Em thấy dường như cụ thuộc tập hợp người thích mượn chuỵện, cắn xé người khác để kiếm danh. Tài đức như thế mà viết sách cho trẻ con đọc, em sợ là nguy hiểm.

  • Mèo MonsterID Icon Mèo

    Em xin phép “trêu” nhẹ cụ một câu: Buồm yếu lại thích ra gió.

  • admin MonsterID Icon admin

    Nghe nói bác Phạm Toàn còn phát biểu là bác tự thấy có trách nhiệm phải biên soạn sách cải cách cho đến hết lớp 8 vì phi bác ra không ai làm được :D Bác không lo về trình độ, chỉ lo về sức khỏe có thể không đủ để làm cho đến sách lớp 8 thôi :D

    “Được” nhiều người tâng bốc (như trường hợp bác Phạm Toàn) là rất nguy hiểm, dễ gây nên bệnh “hoang tưởng” (tưởng mình là vĩ nhân, là chân lý thời đại).

  • Hòa MonsterID Icon Hòa

    Tôi nghĩ bác Phạm Toàn và nhóm biên soạn có tấm lòng nhưng chuyên môn chưa chín muồi cho việc này. Tôi lo ngại là nếu bộ sách còn nhiều vấn đề như vậy, các nhà chức trách sẽ lợi dụng điều đó để làm khó dễ cho những nỗ lực cải cách như vậy của các trí thức tâm huyết khác.

  • @ Anh Dũng chủ nhà à tất cả bạn đọc !

    Theo chúng tôi và RIÊNG TÔI : Phạm Toàn là CHU VĂN AN hôm nay ngay giữa lòng Hà Nội mến yêu :

    Một Tâm hồn sĩ phu Hà Thàng đầy khí phách khiến cho chúng ta ĐỘNG LƯƠNG TRI và ĐỘNG LƯƠNG TÂM suy nghĩ ….

    THÂN CHÀO !


    Phạm Toàn – đại lễ là vớ vẩn

    Chuyện tờ Hà Nội Mới giật cái tít


    “Họ đã xúc phạm niềm tự hào dân tộc của người dân Việt Nam”

    để mắng sa sả những ai dám có thái độ không tung hô đại lễ.

    Chuyện hủy đốt pháo hoa đồng loạt ở 28 điểm vì nguyên nhân cháy nổ ở sân vận động Mỹ Đình, nhưng lại bảo là để lấy tiền cứu trợ dân miền trung đang gặp bão lụt.

    đến chuyện đồng chí Sáu Phong tiếp tục chém gió rằng “Thánh Gióng… đánh giặc xong là thanh thản về trời, để sống một cuộc đời vui thú điền viên”. Ôi thôi, kể ra không hết.


    Ông Phạm Toàn, người đạt tiêu chuẩn “xúc phạm niềm tự hào dân tộc…” của báo Hà Nội Mới, một trong những người thành lập và điều hành trang mạng Bauxit Việt Nam
    đã nói với DCVOnline về ngày đại lễ như sau…


    Phạm Toàn:

    ‘Tôi thấy đáng nhẽ ra số tiền đấy để xây bệnh viện và xây trường học. Phải làm thế nào để cho trẻ con nước ta đi học không mất tiền, người lớn đi chữa bệnh không mất tiền chứ. Đấy mới là cái quan trọng, chứ 1000 năm mà dân nằm bệnh viện khổ quá, trẻ con đi học khổ quá, không có tiền nộp cho con đi học thì chả để làm gì cả.

    Phạm Toàn: Trước đó tôi cũng không thèm nhìn chứ nói gì sau này. Một lần đi qua tôi nhìn cái tượng Lý Thái Tổ tôi thấy như cái ông vớ vẩn nào đấy đầu đội mũ như mũ Khuất Nguyên, nó chả ra làm sao cả. Tất cả một nền văn hóa đã bị phá nát hết rồi, còn gì nữa đâu.

    Bây giờ lại còn đúc tim bằng đồng cho vào trong ngực của Thánh Gióng và ngực ngựa của Thánh Gióng nữa. Ba lăng nhăng không. Nhìn bề ngoài (của tượng) là biểu hiện được nội lực rồi, việc gì phải khoe có tim bằng đồng nữa thì ngu ơi là ngu.

    Một xã hội với bọn người bẩn thỉu không đáng cho mình nghĩ nữa. Tôi khinh họ đến mức có bảo chửi họ tôi cũng chẳng muốn chửi nữa cơ.

    Có cái gì nhỉ, có cái tắc đường à? Phố cổ thì bẩn ơi là bẩn. Giá bao nhiêu tiền đấy để làm lại cống ở phố cổ, làm lại nhà toilette ở phố cổ đi, vớ vẩn. Một nền văn hóa vớ vẩn, nói chỉ phí lời. Để cho họ tan đi thì thế hệ sau nó dựng lại. Họ rồi cũng tan đấy mà.

    : Họ cười khẩy, những người có đầu óc người ta cười khẩy, người ta có vỗ tay đâu. Những người đi chơi phố vì không có việc gì để làm, và thanh niên, mà thanh niên thì chỗ nào chả chơi. Thanh niên thì có lý tưởng gì đâu tại vì người ta làm cho thanh niên không có lý tưởng bằng những cái chơi vô bổ.

    Đáng nhẽ ra thì đoàn Thanh niên phải tổ chức cho thanh niên những việc làm có ích, cắm trại, nghiên cứu lịch sử, nghiên cứu những địa danh, nhưng cuối cùng có làm gì đâu, ngoài cái việc là đi tổ chức thi hoa hậu. Hoa hậu cái đầu ngắn ngủn, nói những câu lăng nhăng lô nhô, khi được hỏi bikini là gì thì trả lời bikini là một món súp của Nga.'”

  • Chung MonsterID Icon Chung

    Bikini là súp của Nga thì có lẽ chỉ nhầm một xíu thôi. Chuẩn ra thì nó là cái nồi trong đó đang nấu món súp của Nga. Cô bé đấy thông minh đấy chứ. ;)

  • Chung MonsterID Icon Chung

    Sợ rằng bác Viên cứ chê cô bé đó nhưng nhìn thấy cô ấy mặc Bikini lại “ngả nghiêng” ấy chứ. Không khéo làm thơ tình tặng Nàng suốt ngày. ;)

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

  

  

  

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.