Vấn đề tham nhũng

Nạn tham nhũng ở TQ

Vấn đề tham nhũng

Theo bảng tính điểm xếp hạng năm 2009 của tổ chức quốc tế Transparency International, TQ được 3.6 điểm (trên 10), đứng thứ 79 trong số 180 nước và vùng lãnh thổ trên thế giới. Nước đạt cao điểm nhất là New Zealand được 9.4 điểm, Hồng Kông được 8.2 điểm, Việt Nam chỉ được 2.7 điểm đứng thứ 120, và nước đội sổ là Somalia được 1.1 điểm. Điểm càng cao thì có nghĩa là càng minh bạch, ít tham nhũng, và càng thấp có nghĩa là càng ít minh bạch và tham nhũng càng nhiều. Theo bảng này, thì TQ không tham nhũng nhiều hơn so với các nước đang phát triển (VN còn tham nhũng nhiều hơn TQ), nhưng còn một khoảng cách xa giữa TQ và các nước tư bản tiên tiến về vấn đền này.

Đối với TQ, tham nhũng như là con dao hai lưỡi: trong quan hệ thương mại quốc tế, các trò «trao đổi dưới bàn» giúp họ mua chuộc dễ dàng những người có quyền quyết định ở các nước khác, đặc biệt là những nước tham nhũng cao như ở châu Phi, chiến thắng các đối thủ từ các nước có luật chống tham nhũng nghiêm ngặt. Nhưng vẫn những trò «trao đổi dưới bàn» đó, xảy ra ở trong nước TQ, thì có hại cho nền kinh tế của TQ và gây bất ổn định xã hội. Theo Minxin Pei ở Carnegie Endowment for International Peace, khoảng 10% ngân sách nhà nước TQ bị thất thoát về tham nhũng (tức là các quan lại ở TQ ăn cắp tiền nhà nước hàng trăm tỷ USD một năm), và cùng với sự phát triển kinh tế là sự gia tăng tham nhũng «theo cấp lũy thừa» từ năm 1980. Các quan chức và doanh nhân tham nhũng ở TQ còn ăn hiếp dân thường, chiếm đoạt đất đai của dân cho các dự án xây dựng tư, mở sòng bạc lậu, v.v., dẫn đến nhiều cuộc biểu tình phản đối TQ. (Ở TQ, cũng như ở VN, xuất phát điểm của các cuộc biểu tình phản đối của nhân dân, thường là do bị ăn hiếp mà ra, chứ không phải do những «triết lý trừu tượng»).

Chính quyền TQ có tỏ ra quan tâm thực sự đến việc chống tham nhũng trên đất TQ. Riêng năm 2009 đã có hơn 100 nghìn quan chức bị lôi ra xử vì tội tham nhũng, trong đó có cựu tổng giám đốc công ty Sinopec (một trong 3 công ty dầu hỏa lớn nhất TQ), bị xử tử tình vì nhận hối lộ 30 triệu USD. Kể cả những nhân vật cao cấp nhất cũng có thể bị lôi ra xử, ví dụ như Chen Xitong (nguyên là ủy viên Bộ Chính Trị, thị trưởng Bắc Kinh, đối thủ chính của Jiang Zemin, bị kết án tù 16 năm vào năm 1998) hay Tian Fengshan (nguyên bộ trưởng Bộ tài nguyên, bị kết án tù trung thân vào năm 2005). Trong một vụ «quét mafia» nổi tiếng ở Trùng Khánh năm 2009, có 50 quan chức chính phủ và 9000 người khác bị bắt, cựu cảnh sát trưởng của thành phố và một số người bị tử hình. Tuy nhiên, theo tính toán của Minxin Pei, tham nhũng ở TQ là cách làm tiền hấp dẫn, lợi nhuận cao và ít rủi ro, vì khả năng quan chức tham nhũng bị bắt chỉ có 3%. Kể cả các quan chức nhỏ cũng có thể vơ vét hàng triệu nhân dân tệ nhờ tham nhũng.

Bên cạnh vấn đề tham nhũng, là vấn đề làm ăn giả rối (có thể gọi là vấn đề «dân tham nhũng»), như làm hàng giả, sử dụng những chất liệu độc hại trong thực phẩm, v.v., làm hại đến người tiêu dùng, và TQ có tỏ ra cố gắng ngăn chặn những hiện tượng này nhằm giữ uy tín trên thương trường. Chỉ riêng năm 2008, TQ đã điều tra trên 76 nghìn vụ thực phẩm rởm có giá tổng cộng 40 tỷ USD. (Nếu ở VN có những đồ thực phẩm gốc TQ không đảm bảo an toàn, thì có lẽ là do dân TQ cùng dân VN làm bậy chứ không phải chính phủ TQ muốn như vậy, và cần kiểm soát chặt chẽ, phạt thật nặng những người tiếp tay buôn bán những đồ như vậy, đồg thời phối hợp với chính quyền TQ để ngăn chặn những hiện tượng đó).

Những người TQ làm việc hay học tập ở nước ngoài cũng khó tránh khỏi «virus» tham nhũng. Gần đây, ở Pháp có vụ điều tra về đường dây mua bằng ở một số trường đại học lớn của Pháp cho những sinh viên TQ sang học mà học kém không đủ trình độ. Một số kẻ có thể được lợi vì chuyện mua bằng này, nhưng những bằng rởm sẽ có hại cho TQ.

Trong các lý do sâu xa, khiến cho tỷ lệ tham nhũng ở TQ cao, và hiệu quả chống tham nhũng thấp, có thể kể đến các cơ chế thiếu minh bạch, thiếu dân chủ, và sự gắn liền quyền lợi giữa các quan chức và giới doanh nhân. Khi mà hơn 90% những tỷ phú ở TQ là «hoàng tử đỏ», thì người ta khó phân biệt danh giới đâu là được hởng «quyền lợi chân chính» đâu là lợi dụng chức quyền. Và nếu cùng 1 kiểu làm ăn, nếu khi áp dụng với người nước ngoài không bị tính là tham nhũng, thì cũng khó xử nếu như tính là tham nhũng khi áp dụng trong nước. Để có thể chống tham nhũng hiệu quả, TQ sẽ còn cần cải cách rất nhiều về chính trị và kinh tế. Nếu TQ ít tham nhũng hơn, thì nước ngoài cũng sẽ  nhìn vào TQ với con mắt thiện chí hơn.

Print Friendly

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

  

  

  

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.