Giáo dục VN: đi lên hay đi xuống ?!

Trên báo VN vừa xuất hiện được bài báo của Thứ Trưởng Trần Quang Qúy ít lâu kể các thành tích của nền giáo dục VN (dưới thời Bô Trưởng NTN)

http://vietnamnet.vn/giaoduc/201006/Nhung-con-so-giao-duc-duoi-thoi-Bo-truong-Nguyen-Thien-Nhan-916378/

thì GS Nguyễn Văn Tuấn liền làm luôn 2 bài phân tích thống kê để chứng minh rằng thành tích là “thành tích giả”

http://tuanvietnam.net/2010-06-21-nhan-dien-cac-dia-phuong-sieu-thanh-tich-i-

http://tuanvietnam.net/2010-06-21-giao-duc-tiep-tuc-chuyen-bien-theo-chieu-huong-tieu-cuc-ii-

và kết luận là “giáo dục tiếp tục chuyển biến theo chiều hướng tiêu cực” !

Sự thật nằm ở đâu ?

Theo thiển ý của tôi, ngành giáo dục, cũng như các ngành khác, vẫn luôn bị căn bệnh thành tích rình rập tấn công, và không cẩn thận là xơi thành tích giả. Tuy nhiên cũng có những cố gắng và thành tích thật, không nên phủ nhận. Phân biệt đâu là thật đâu là giả thì tốt hơn là “vơ đũa cả nắm”.

Về chuyện học sinh tốt nghiệp phổ thông, thay đổi tỷ lệ tốt nghiệp trong 1 tỉnh từ 90% xuống 20% rồi lại lên 90% trong vòng 4 năm, đúng là dao động nhanh như giá chứng khoán ! Đi lên từ 20% thành 90% trong 3 năm thì không thể do chất lượng đi lên (làm sao có thể nhanh vậy) mà phần lớn phải do thay đổi cách thi và cách trông thi. Chuyện số lượng trường hơp tiêu cực thi cử giảm đi đến 90% trong 3 năm, thì ắt hẳn cũng không thể do nhân dân ta tự nhiên lại “văn minh lên” nhanh như vậy, mà do “thay đổi quan niệm thế nào là tiêu cực”, những trường hợp đáng nhẽ bị bắt thì nay không bắt nữa.

Bệnh thành tích trong thi tốt nghiệp không chỉ có ở nước đang phát triển như là VN, mà ở cả Pháp cũng là vấn đề tranh cãi. Làm sao đánh giá được chất lượng giáo dục phổ thông đi lên hay không qua kết quả thi tốt nghiệp, là câu hỏi rất khó. Khi người ta chỉ lấy tỷ lệ HS tốt nghiệp
là thước đo, cộng với “mong muốn lâp thành tích” mà ở nơi nào cũng có, thì hệ quả tất yếu là đề bài sẽ ra dễ dần, hoặc trông thi lỏng lẻo dần, để kết quả hàng năm tăng lên.

Một vấn đề (thực sự khó) là: làm sao để so sánh chất lượng giữa các năm khác nhau với nhau , một cách khách quan nhất ? (Tôi hiện không có câu trả lời)

Tôi thì không bi quan đến mức nghĩ rằng chât lượng giáo dục phổ thông (về kiến thức văn hóa) ở  VN đi xuống. Ngay ở Pháp, người ta năm nào cũng kêu là chất lượng giáo dục đi xuống, nhưng nếu nhìn lại 50 hay 100 năm qua, thì khách quan mà nói học sinh thời nay được học nhiều kiến thức hiện đại hơn thời trước, điều kiện học cũng tốt hơn, nên khó mà nói là chất lượng giảm đi. (Nó thể giảm cục bộ, trong môn nào đó, hoặc trong giai đoạn nào đó, do những sai lầm này nọ, nhưng về tổng thể thì giáo dục vẫn đi lên theo thời đại).

Điêu mà tôi thấy lo lắng nhât trong giáo dục, không phải giáo dục kiến thức, mà  là giáo dục tư cách của học sinh. Tôi không biết làm sao để đo cái này, nhưng qua nói chuyện với các phụ huynh, có cảm giác là rất nhiều học sinh bây giờ được giáo viên dạy cho gian dối, thành tích giả, mua điểm, “tôn trọng” tiền thay vì tôn trọng người, v.v., từ bé, và coi những chuyện đó là “hiển nhiên”.

Ngoài vấn đề tư cách, tất nhiên còn nhiều vấn đề “nổi  cộm ”  khác, như học thêm quá nhiều, học gạo, dạy học kiểu thuộc lòng mộ đống kiên thức mà không hiểu gì cả, chương trình rất nặng (về hình thức) nhưng kiến thức mà học sinh cuối cùng  hiểu và sử dụng được thì ít. Nhưng bên cạnh đó thì có những tiến bộ như đưa internet vào trường học,

Print Friendly

5 comments to Giáo dục VN: đi lên hay đi xuống ?!

  • thuchi MonsterID Icon thuchi

    hi
    cho phep em tham gia voi duoc ko a?

  • admin MonsterID Icon admin

    tất nhiên bạn có thể tham gia

  • Minh Thanh MonsterID Icon Minh Thanh

    Đi chậm trong thời điểm hiện nay thì tương đương với đi xuống. Theo em chịu trách nhiệm chính về tư cách học sinh hiện nay nằm ở gia đình chứ không phải ở nhà trường, nhất là giai đoạn mầm non và tiểu học. Nhiều bậc phụ huynh ca thán nhiều về giáo dục, về nhà trường, về thầy cô, … nhưng bản thân cách dạy con của họ cũng có vấn đề. Điều này dẫn đến tình trạng con em của họ không đủ khả năng “miễn nhiễm” trước những điều xấu hoặc không nhận thức được đâu là xấu, đâu là tốt, thậm chí thỏa hiệp với cái xấu. Càng ngày, gia đình càng tách rời vai trò giáo dục nhân cách của những đứa trẻ trong khi xã hội càng ngày càng tác động sớm và mạnh đến chúng (đa số là tác động xấu).
    Một ví dụ dể hiểu là những người được xem là “có tư cách” đa phần đều xuất thân từ những gia đình có nề nếp và được dạy dỗ nghiêm túc. Còn nhiềumái trường tốt cũng sinh ra không ít những học sinh hỏng “tư cách”.

  • admin MonsterID Icon admin

    Minh Thanh thân mến

    Cảm ơn các bình luận của bạn.

    Đi chậm (so với thế giới) thì cũng là thụt lùi so với họ thật. Biểu hiện rõ nhất là chúng ta đang thụt lùi so với Trung Quốc về kinh tế (cứ mỗi năm khoảng cách lại tăng thêm 3-4%) và hầu như về mọi mặt khác nữa (các mặt liên quan đến nhau). Nhưng chúng ta càng đòi “nhảy cóc, đón đầu, hoành tráng” thì lại càng nguy hiểm, dễ thụt lùi thêm hơn.

    Tục ngữ (châu Phi ?) có câu là “cần có cả làng để giáo dục một em bé” (it takes a village to raise a child). Ai cũng có phần trách nhiệm. Gia đình đáng trách nếu để con hư, cô giáo đáng trách nếu khuyến khích học trò chạy theo thành tích rởm, hàng xóm đáng trách nếu làm gương xấu cho trẻ con nhà bên cạnh, v.v. Đổ tất cả các tội lỗi cho ngành giáo dục thì có lẽ không công bằng, ngược lại đổ tránh nhiệm chính lên các gia đình thì cõ lẽ cũng chưa công bằng. Nếu bố mẹ có “kém hiểu biết” hay “ít quan tâm” nhưng đến trường học được điều hay thói tốt được bạn bè thầy cô thương mến thì cũng đỡ nhiều.

  • Minh Thanh MonsterID Icon Minh Thanh

    Đã từ lâu em không còn quan tâm đến các tuyên bố, phát động hay thống kê thành tích của các quan chức giáo dục. Điều đó không làm thay đổi được gì về bản chất của nó. Đối với 12 năm học phổ thông, điều quan trọng không phải là kết quả thống kê của một kì thi mà là học sinh nhận được điều gì sau 12 năm đó. Hay thi đại học chẳng hạn, tổ chức bao nhiêu đợt, đề chung hay riêng, lúc thế này lúc thế kia thì cũng từng đó vài phần trăm học sinh được vào đại học đàng hoàng, vài chục chục phần trăm phải gác đi ước mơ.
    Bản thân một người dân lao động bình thường họ cũng không biết ông Trần Quang Quý là ai, xuất thân của vị thứ trưởng như thế nào hay tỉ lệ tốt nghiệp năm nay là bao nhiêu. Điều họ quan tâm là làm sao con mình vào được trường mầm non, lớp 1, vào được lớp 6, lớp 10, rồi cuối cùng là đại học. Sau đó mới là học phí, là điểm số. Bởi thế mới có chuyện chầu chực cả đêm nộp đơn, có chuyện chấp nhận chịu nhục chạy trường, chạy điểm, rồi bán bò, bán trâu cho con cơ hội dự thi đại học.
    Căn bệnh thành tích trong giáo dục cũng chỉ để các quan chức giáo dục khen nhau mà thôi. Các bảng thống kê cũng chỉ làm cho bản báo cáo tổng kết dài thêm, phong phú thêm chứ với xã hội hiện nay thì làm sao lòe bịp được ai qua các con số. Dân lao động chân tay thì dửng dưng với chúng. Người lao động trí óc thì biết tỏng chúng. Sẽ có lúc những người thích thành tích sẽ phải xấu hổ khi suốt ngày bám vào những số ảo để chứng tỏ sự tiến bộ.
    Ai cũng quả quyết rằng giáo dục cần phải thay đổi, thay đổi tận gốc rể, thay đổi cả triết lý giáo dục. Tuy nhiên em có cảm giác là các vị lãnh đạo của ta đang thiếu những giải pháp cụ thể, càng cụ thể càng tốt. Rất nhiều ý kiến tâm huyết đưa lên nhưng chưa cụ thể. Cần phải thật cụ thể bởi vì khó mà trông chờ các vị lãnh đạo giáo dục cụ thể hóa được. Chẳng hạn tăng thu nhập cho giáo viên thì phải tăng thế nào đây (lấy từ quỹ lương thì không thể). Giáo sư Hoàng Tụy thì chỉ ra thu nhập thấp là căn nguyên của những thứ giả dối tồn tại trong giáo dục nhưng không chỉ ra tăng thế nào. Rồi chuyện tăng tỉ lệ tiến sĩ ở trường đại học thế nào, có cần thiết không khi ta có thể tận dụng các nguồn khác như bác sĩ, kĩ sư, kiến trúc sư lâu năm kinh nghiệm, hoặc thợ lành nghề bậc cao, ….
    Càng nói em càng nói lan man nên thôi dừng ở đây.

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

  

  

  

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.