Một số điều nên và không nên trong giảng dạy toán (7)

(Một vài ý vắn tắt, lúc nào có thời gian tôi sẽ chỉnh sửa và viết tiếp)

Nên: Dạy học nghiêm túc, tôn trọng học sinh

Không nên: Dạy qua quít, coi thường học sinh

Điều trên gần như là hiển nhiên. Nhưng ngay trường tôi ở Pháp có những giáo sư dạy học qua quít, nói lảm nhảm học sinh không hiểu, bị học sinh than phiền rất nhiều, ai mà dạy học cùng ê-kíp với họ thì khổ cực lây. Người nào mà không thích hoặc không hợp với dạy học, thì nên chuyển việc. Nhưng đã nhận việc có cả phần dạy học (như là công việc giáo sư bên Pháp, gồm cả nghiên cứu và giảng dạy) thì phải làm việc đó cho nghiêm túc. Dù có “tài giỏi” đến đâu, cũng không nên tự đề cao mình quá mà coi thường học sinh. Công việc đào tạo cũng quan trọng đối với xã hội không kém gì công việc nghiên cứu.

Có một số bạn trẻ, bản thân chưa có đóng góp gì quan trọng, nhưng đã vội chê bai những người thầy của mình, là những người có những hạn chế về trình độ và kết quả nghiên cứu (do điều kiện, hoàn cảnh) nhưng có nhiều cống hiến trong đào tạo, như thế không nên.

Nên: Đối thoại với học sinh, khuyến khích học sinh đặt câu hỏi

Không nên: Tạo cho học sinh thói quen học thụ động kiểu thầy đọc trò chép

Qua thảo luận, hỏi đáp mới biết học sinh cần những gì, vướng mắc những gì, bài giảng như thế đã ổn chưa, … Khi học sinh đặt câu hỏi tức là có suy nghĩ và não đang ở trạng thại muốn “hút” thông tin. Học sinh nhiều khi muốn hỏi nhưng ngại, nếu được khuyến khích thì sẽ hỏi.

Nên: Cho học sinh thấy rằng họ có thể thành công nếu có quyết tâm

Không nên: Nhạo báng học sinh kém

Tôi từng chứng kiến giáo sư sỉ nhục học sinh, ví dụ như viết lên bài thi của học sinh những câu kiểu “thứ mày đi học làm gì cho tốn tiền” hoặc “đây là phần tử nguy hiểm cho xã hội”. Như người ta thường nói “người phụ nữ được khen đẹp thì sẽ đẹp lên, bị chê xấu thì sẽ xấu đi”. Học sinh bị đối xử tồi tệ, coi như “đồ bỏ đi”, thì sẽ bị “blocked”: khi việc học trở thành “địa ngục” thì sẽ bị ức chế không học được nữa. Nhưng nếu được đối xử tử tế, cảm thấy được tôn trọng cảm thông, thì họ sẽ cố gắng, dễ thành công hơn. Nếu họ có “rớt”, thì họ vẫn còn nhiều cơ hội khác để thành công, miễn sao giữ được niềm tin và ý chí. Học sinh học kém, nhiều khi không phải là do không muốn học hoặc không đủ thông minh để học, mà là do có những khó khăn nào đó, nếu được giải tỏa thì sẽ học được. Trẻ em sinh ra thiếu hiểu biết chứ không ngu ngốc. Nếu khi lớn lên trở thành người ngu ngốc, không biết suy nghĩ, thì là do hoàn cảnh môi trường và lỗi của hệ thống giáo dục. Người “thầy” thực sự phải giúp học sinh tìm lại được sự thông minh của mình, chứ không làm cho họ “đần độn” đi.

Nên: Cho học sinh những lời khuyên chân thành nhất, hướng cho họ làm những cái mà giảng viên thấy sẽ có lợi nhất cho họ, đồng thời cho họ tự do lựa chọn những gì họ thích.

Không nên: Biến học sinh thành “tài sản” của mình, bắt họ phải làm theo cái mình thích.

Các bậc cha mẹ cũng không nên bắt con cái phải đi theo những sở thích của cha mẹ, mà hãy để cho chúng lựa chọn cái chúng thích.

Print Friendly

5 comments to Một số điều nên và không nên trong giảng dạy toán (7)

  • Chung MonsterID Icon Chung

    Loạt bài này của anh rất có ích trong việc làm sáng tỏ ý nghĩa của học Toán nói riêng và học nói chung. Tuy nhiên rất đáng buồn (hay đáng trách?) là đến “cỡ” anh Dũng mà mãi bây giờ mới nói chuyện này một cách có hệ thống như vậy. Vậy những người có “thế giới quan thiển cận” liệu đã nhìn ra những điều anh vừa nói chưa? Em lại nghĩ hơi khác, đó là có những người biết đấy nhưng họ cần bảo vệ sự dốt nát của họ, bảo vệ quyền lợi đi kèm với sự dốt nát ấy. Mong anh còn viết nhiều bài như thế này.

  • Pirlo MonsterID Icon Pirlo

    Bạn Chung nói đúng rồi, nhưng đó cũng là một chuyện bình thường của xã hội. Giáo dục ta đi xuống vì ít người dám đấu tranh. Các giáo sư mở đầu cho việc đó thì tốt quá rồi.

  • sponge MonsterID Icon sponge

    Đã có thầy giáo dạy toán ở trường đại học trước đây của em “phê bình” sinh viên không làm được bài tập trên lớp là “học dốt thì về quê nuôi lợn đi”. Sinh viên nghe vậy không biết có lẽ cũng suy ra rằng trước khi vào dạy đại học thì ở quê thầy cũng nuôi lợn (?!)

    Hơn nữa ở nhiều môn học chuyên ngành (em ko nói môn Toán) giáo viên tỏ ra không tôn trọng sinh viên bằng những bài giảng qua loa trên lớp, cho nghỉ sớm, hoặc nghỉ một tiết [em đồ rằng các thầy bận những đề tài, dự án quan trọng hơn, nhưng đã hưởng thu nhập từ việc đứng lớp cũng như các thăng tiến nghiệp vụ tính từ tổng số giờ giảng thì phải tôn trọng SV chứ]. Giáo trình thì … ôi thôi, viết kiểu như chỉ để các thầy hiểu với nhau. Mà cũng phải thôi, tiền công viết giáo trình, tài liệu tham khảo < 50.000 đồng một trang thì … chẹp chẹp.

  • Uyen MonsterID Icon Uyen

    Mấy bài này của bác Dũng rất hay. Tôi có người chị dạy toán phổ thông trên 20 năm, tôi trích một vài bài của bác in ra, chị tôi xem và khen hay, bây giờ hiếm có thầy cô giáo mà có nhận thức về giáo dục tốt như vậy.
    Mong bác viết nhiều bài hay hay như vầy.
    Ngày nào tôi cũng vào đây để xem có thêm cái nào mới không :)

  • Dang Nguyen MonsterID Icon Dang Nguyen

    To^i xu*a kia ra^’t me^ ho.c chuye^n toa’n (cu\ng tho*\i vo*’i anh đo’) … qua be^n na\y (America) na(m 1990 to*’i gio*` no’ giu’p mi\nh ho\a nha^.p vo*’i cuo^.c so^’ng mo*’i ra^’t nhanh… ba^y gio*` kho^ng la\m toa’n nu*~a chi? la\m management tho^i nhu*ng thi?nh thoa?ng da.y cho con la\m toa’n thi\ nhu*~ng gi\ chia se~ ra^’t hu*~u i’ch… ca’m o*n anh!

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

  

  

  

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.