Một số điều nên và không nên trong giảng dạy toán (10)

UPDATED 25/07/2009: bổ sung các thái cực trừ tượng-cụ thể, hình thức-vô hình thức

Nên: Hài hòa giữa các thái cực trong giáo dục

Không nên: Thái quá

Trên thế giới có rất nhiều thái cực (hay còn gọi là “âm dương”, “lưỡng nguyên”), ví dụ như nam-nữ, đêm-ngày, vua-tôi, chung-riêng, tư bản-xã hội, v.v. Sự phát triển của thế giới dựa trên sự kết hợp hài hòa, “chung sống hòa bình” của các thái cực, chứ nếu cực nào “thái quá”, lấn át quá mức đối cực, thì có thể dẫn đến khủng hoảng. Ví dụ như tư bản hoang dã (thiếu yếu tố xã hội) thì dẫn đến cách mạng vô sản. Nhưng ngược lại, cộng sản như Liên Xô (thiếu yếu tố tư bản) cũng không thọ được lâu. Trong việc dạy và học cũng có những thái cực. Ở phần này tôi muốn nói đến (một cách không đầy đủ) một vài thái cực đó.

Bắt chước-sáng tạo.

Quá trình học tự nhiên một kiến thức hay kỹ năng nào đó gồm cả hai phần bắt chước và sáng tạo. Ví dụ như một đứa trẻ nhỏ học nói: nó bắt chước nói lại những từ ngữ nó hay nghe được (và bắt chiếc luôn cả giọng nói, ngữ điệu, v.v.), rồi đến nói các câu mà nó sáng tạo được từ các từ ngữ câu cú mà nó đã biết, nhằm mục đích gì đó. Sáng tạo có thể sai (trẻ con nói nhiều câu ngây ngô, hay các lý thuyết vật lý mới có nhiều lý thuyết có thể cũng rất ngây ngô), nhưng muốn sáng tạo được thì phải không sợ sai, sợ “khác người”, không bị hoặc không sợ người khác chê cười hoặc phạt khi sai, khi “khác người”. Và tất nhiên cũng phải có kiến thức đã hấp thụ (phần lớn qua bắt chiếc) để lấy đó làm cơ sở sáng tạo. Lối giáo dục “cổ hủ” (khá phổ biến ở VN) là chỉ dạy bắt chước chứ ít phát huy sáng tạo của học sinh, hay tệ hơn là “trù dập sáng tạo”. Ví dụ như bình luận về lịch sử, học sinh có khi không được bình luận theo suy nghĩ và câu chữ riêng của mình, mà cứ phải học vẹt đoạn bình luận mà cô giáo đã cho sẵn thì mới được cô cho điểm tốt.

Ở Pháp, có thời người ta lại thái quá theo hướng ngược lại: tức là quá chú trọng chuyện sáng tạo mà quên rằng bắt chước cũng là khâu quan trọng trong việc học (và trong cả các thứ khác: Nhật Bản trước khi cạnh tranh thắng Mỹ về xe hơi, thì cũng phải bắt chước làm xe hơi giống các nước Âu-Mỹ đã chứ không sáng tạo ngay lập tức được; hay như Trung Quốc đang làm nhái nhiều đồ điện tử nhưng có thể 10-15 năm nữa họ sẽ thành trùm thế giới về design đồ điện tử). Thậm chí người ta không muốn dạy học sinh định lý toán mà muốn học sinh sáng tạo ra chúng. Nếu lúc nào cũng đòi “sáng tạo” mà không chịu “bắt chước”, thì sẽ học được rất ít cái mới (mới ở đây là mới đối với người học, chứ không phải là chưa ai biết), và không cẩn thận sẽ thành “ếch ngồi đáy giếng”.

Ở Nga có truyện tiếu lâm về một anh chàng “nhà quê ra tỉnh” tự nhận mình là nhà văn. Mọi người hỏi anh ta thấy truyện của Tolstoi thế nào, anh ta bảo chưa đọc bao giờ, hỏi về Pushkin cũng chưa đọc bao giờ, … hỏi về nhà văn nổi tiếng nào cũng không đọc. Khi hỏi anh ta làm thế nào, thì anh tả trả lời là anh ta “chỉ viết chứ không đọc”. Ở VN cũng có người bị “bệnh” ếch ngồi đáy giếng lầm tưởng mình là “nhà toán học và giáo dục lớn của thế giới”, “một trong mấy trăm bộ óc vĩ đại của nhân loại”.

Lý thuyết-thực hành

Trong cả hai trường hợp: học nhiều lý thuyết “suông” mà không làm bài tập thực hành, hoặc là chỉ làm nhiều bài tập mà được học rất ít lý thuyết, học sinh đều sẽ chỉ nắm được ít kiến thức: học sinh khó mà “tự nghĩ ra” lý thuyết dù có làm bao nhiêu bài tập, và học lý thuyết mà không có bài tập đi kèm thì cũng khó mà hiểu bản chất và biết cách sử dụng. Cả hai sự thái quá này đều xảy ra trong thực tế. Chẳng hạn có những môn toán ở đại học dạy toàn khái niệm và định lý trừu tượng mà thiếu ví dụ & bài tập cụ thể, và ngược lại có những môn toán toán ở bậc phổ thông mà học sinh phải làm quá nhiều bài tập vượt ra ngoài phạm vi của lý thuyết trong chương trình.

Kỷ luật-tự do.

Kỷ luật quá thì nghẹt thở, tự do quá thì loạn. Trong giáo dục, lối cổ truyền nhiều khi quá khắt khe, cha mẹ thầy cô sẵn sàng đánh trẻ em hoặc dùng hững hình phạt nhục hình khác. Lối giáo dục như vậy có xu hướng biến con người thành “nô lệ” chỉ biết phục tùng. Nhưng trong thời đại mới lại có sự thái quá theo hướng ngược lại: cha mẹ thầy cô có khi bất lực vì không dám nghiêm khắc với trẻ em, không biết làm sao để giữ kỷ luật.

Có giảng viên rất “khó tính”. Sinh viên lặn lội đi học từ xa mấy chục km đến muộn 5 phút cũng bị đuổi không được cho vào lớp, nhưng là “khó tính” với sinh viên trong khi lại “dễ tính” với bản thân, tự mình có những khi đi muộn hay không chuẩn bài giảng tử tế. “Kỷ luật” kiểu như vậy không làm cho sinh viên phục, mà chỉ làm cho họ thấy bất công. Có giảng viên thì lại “giảng bài” kiểu hì hụi chép các thứ lên bảng trong khi sinh viên ở dưới làm việc riêng, nói chuyện riêng ào ào. Làm như vậy thì cũng không được sinh viên tôn trọng. Và không giữ được kỷ luật trong lớp thì chất lượng dạy cũng khó mà tốt được, khi mà sinh viên nào muốn học cũng khó học nổi trong một lớp ồn ào hỗn loạn.

Trừu trượng-cụ thể, hình thức-không hình thức (bổ sung, 25/07/2009)

Công dụng của toán học nằm ở chỗ nó có thể dùng để giải quyết các vấn đề nảy sinh trong “thực tế” (khoa học, công nghệ, kinh tế, xã hội, …). Để giải quyết các vấn đề bằng toán học, cần làm các bước như sau:

– Mô hình hóa (trừu tượng hóa): chuyển một vấn đề “thực tế”, “cụ thể”, thành một vấn đề “toán học”, “trừu tượng”

– Giải bài toán trừu tượng đã được lập ra, bằng các công cụ toán học

– Diễn giải (cụ thể hóa) nghiệm trừu tượng nhận được ở bước phía trên, thành lời giải cụ thể cho vấn đề “thực tế” ban đầu

Sức mạnh của toán học chính là nằm ở chỗ trừu tượng của nó. Ngôn ngữ trừu tượng toán học và quá trình mô hình hóa cho phép “biến những thứ khác nhau thàn giống nhau” (“give the same name to different things”, nói theo lời của Henri Poincaré), để mà có thể dùng những công cụ toán học chung giải quyết rất nhiều bài toán thực tế đa dạng khác nhau. Các nhà toán học (đặc biệt là toán lý thuyết) chỉ làm việc trên các đối tượng toán học trừu tượng, nhưng tất nhiên nếu không thể “cụ thể hóa”, chuyển đổi ngược lại những thông tin, lời giải toán trừu tượng thành những lời giải thực tế cho các vấn đề thực tế, thì toán học cũng sẽ vô dụng.

Có một câu chuyện thú vị về một nha toán học Nga Xô Viết, khi được mấy kỹ sư quân sự đem đến một hệ phương trình hỏi phải thay đổi tham số thế nào cho nghiệm tốt hơn (vì là bí mật quân sự, họ không được phép nói các phương trình đó từ đâu ra), nhà toán học này nhìn vào và nói “các anh phải làm cánh máy bay dài ra!” Tức là người ta có thể nhìn các thứ “trừu tượng, hình thức” mà biết ý nghĩa “thực tế” của chúng thế nào, nếu đạt đến trình độ nào đó.

Học sinh mà học toàn cái cụ thể, không có trừu tượng, thì không phải là “học toán”, sẽ không nắm bắt được các công cụ toán học trừu tượng có sức mạnh giải quyết nhiều vấn đề. Nhưng ngược lại nếu học toàn trừu tượng, không có ví dụ ứng dụng cụ thể, thì là học “trên mây trên gió”, tuy có học công cụ toán nhưng không dùng được chúng và không biết chúng dùng làm gì.

Để học các khái niệm toán trừu tượng tất nhiên cần ngôn ngữ hình thức. Nhưng chỉ cần ở mức độ vừa phải. Nếu “quá sính” ngôn ngữ hình thức, thì sẽ như là đem dao mổ bò đi cắt bánh mì, không cần thiết mà chỉ làm cho mọi thứ trở nên thêm rắm rối khó hiểu. Nói theo như Einstein là “Everything should be made as simple as possible, but not simpler”.

Có một dạo (quãng những năm 1970s, 1980s) ở phương Tây (cũng như ở Nga) người ta quá sính đưa ngôn ngữ hình thức nặng nề vào sách toán phổ thông. Hệ quả là học sinh được học toán một cách quá hình thức rắm rối, toàn thứ trừu tượng trong khi không biết giải những bài toán ví dụ cụ thể. Cuộc cải cách toán ỡ Mỹ từ cuối những năm 1980 (gọi là “the new new math”) để nhằm chống “chủ nghĩa hình thức trong dạy toán”) thì lại rơi vào thái cực ngược lại: khi người ta cố gạt bỏ mọi thứ hình thức, trừu tượng, thì người ta cũng gạt luôn nội dung toán học ra khỏi môn toán, và học sinh học hết phổ thông cũng không còn biết gì về toán nữa. Đến nay người ta lại cải cách lại cho “cân bằng hơn”.

Nói mở rộng ra, không chỉ trong toán, mà trong cuộc sống nói chung, hình thức là cái có vai trò khá quan trọng (tuy nhiên cần phân biệt giữa 2 loại hình thức: “hình thức bề ngoài”, và “ngôn ngữ hình thức”). Có chuyện một siêu thị bán hai loại nho 1 loại có bọc ni lông đẹp đẽ, giá đắt, còn một loại để trong rổ bán giá rẻ.Thực ra hai loại nho đó là một, chỉ khác nhau ở cách “trình bầy”, nhưng dân tình lại cứ thích mua loại đắt tiền mà trông hấp dẫn là loại rẻ tiền mà cùng chất lượng nhưng trông “không sang”.Trong toán học cũng vậy, cùng là một lời giải hay kết quả toán học, nếu được trình bày một cách sáng sủa, cẩn thận, thì người ta sẽ thấy hay hơn là nếu trình bày một cách cẩu thả, u tối. Các thứ hình thức, nghi lễ được đặt ra là có lý do của nó. Hãy tưởng tượng một nguyên thủ quốc gia mà lại ăn mặc lôi thôi và “tỏa mùi” trong một hội nghị quốc tế thì sẽ làm mất thể diện của nước đó thế nào. Nhưng hình thức cần đi đôi với nội dung. “Chủ nghĩa hình thức” là khi “rỗng ruột”, chỉ có hình thức mà không có nội dung tương xứng, như kiểu “tiến sĩ giấy”.Khi giáo viên cho điểm 9,10 cả những học sinh không biết gì cần học lại, hay là khi bảo cả lớp phải giơ tay xin phát biểu kể cả khi không có gì để phát biểu, đấy là chạy theo chủ nghĩa hình thức, giả dối.

Nhân nói về chuyện “đặt tên giống nhau cho các thứ khác nhau” (tức là thấy được sự giống nhau giữa các thứ khác nhau) có một bài toán đố thú vị sau đây:

Giả sử có 1 cái que nằm ngang, mà một con kiến đi từ đầu que đến cuối que hết 2 phút, và nếu đi đến cuối que thì rơi ra khỏi que. Bây giờ giả sử có 20 con kiến ở trên que (ở các vị trí khác nhau), đi theo các hướng khá nhau (về phía 2 đầu khá nhau). Que hẹp, nên là khi hai con kiến đi ngược hướng đền cùng 1 điểm thì đụng đầu, quay ngược đầu lại và đi tiếp. (Vận tốc của các con kiến được giả sử là bằng nhau, và không đổi).  Thử hỏi cần (ít nhất) bao nhiêu thời gian để (chắc chắn rằng) tất cả 20 con kiến sẽ rơi ra khỏi que ?

Tôi có đem nó đố 1 lớp SV toán năm thứ nhất thuộc chương trình tiên tiến của ĐHQG trong một buổi nói chuyện. Sau 1 lúc có 1 bạn gái giải đúng (còn các bạn khác mới đưa ra các giả thuyết). Về sau anh Lê Minh Hà (phụ trách chương trình tiên tiến đó) có nói lại với tôi rằng bạn gái đó là môt bạn từng tham gia thi IMO được huy chương vàng (nếu tôi nhớ không nhầm). Bài toán đố này có trong 1 quyển sách; lời giải tôi sẽ không ghi ra ở đây, để người đọc tự giải.

Print Friendly

7 comments to Một số điều nên và không nên trong giảng dạy toán (10)

  • Pirlo MonsterID Icon Pirlo

    Về chuyện bình luận văn học – lịch sử, không rõ ở Tây thế nào? Chứ ở nhà, em thấy học văn toàn bình phẩm văn thơ, mà điều ý rất là khó đối với nhiều học sinh. Khi học ngoại ngữ thì em thấy người ta đòi hỏi viết văn lập luận là chủ yếu, mà quả thật cái đó rất có ích, ít nhất là giúp mình không lập luận lung tung khi tranh luận với mọi người, cũng như học đc tinh thần tôn trọng người khác.

    Về lý thuyết và thực hành : ở VN có kiểu học “learn super hard things but do nothing” (em lấy câu của đứa bạn). Nếu thầy có lướt qua các giáo trình toán thì thấy có nhiều cuốn viết rất khó, nhưng ít có ví dụ ứng dụng. Mà đôi khi việc dậy những thứ quá khó gây ra ảo tưởng cho người học.

    Trong cuốn http://www-irma.u-strasbg.fr/~maudin/courstopalg.pdf , GS Audin có nói thế này :
    On ne comprend rien à cette théorie si on n’a pas un minimum
    d’exemples standard en tête. Je me souviens avoir rencontr´e des ´etudiants très brillants qui savaient
    que « π1 est un foncteur », qui avaient même entendu parler d’une équivalence de catégories expliquant
    qu’on parle de revêtement « galoisiens » comme on parle d’extension « galoisienne »… mais qui ne
    savaient rien sur les revêtements du cercle.

  • admin MonsterID Icon admin

    Sách “tô pô đại số” của bà Audin tôi chưa xem (tôi cũng thuộc loại lười đọc :D), nhưng chuyện có những sinh viên học những cái rất “cao siêu” trong khi coverings của S^1 cũng không biết thì tôi tin là có thật.

    Tôi không biết ở VN giáo viên dạy học sinh bình thơ như thế nào. Nhưng cháu tôi ở VN khi học học văn, bài văn tả “cây hoa nhà em” phải tả theo trình tự giống hệt cô, từ gốc ra sao đến ngọn ra sao rồi bướm lượn xung quanh thế nào, chứ tả khác đi là bị trừ điểm.

  • Pirlo MonsterID Icon Pirlo

    Chuyện dậy văn thơ thì đúng là như vậy, vì quả thực, làm sao mà nghĩ ra nổi những ý của cô cơ chứ? Muốn bình luận văn thơ thì ít ra cũng phải có cảm hứng là một, hai là trải nghiệm. Nếu không trải qua cái cảm giác của tác giả thì khó thấy được bài văn bài thơ đó hay như thế nào. Vì vậy học sinh đa phần đều chép văn mẫu, em cũng không ngoại lệ :D . Đấy, như em đã comment, thì văn lập luận rất quan trọng, thì nhà mình lại xem nhẹ. Có lần em nghe một cô giáo dậy ngoại ngữ nói là cho học sinh viết văn làm thế nào để bảo vệ môi trường, viết bằng tiếng Việt trước đã. Học sinh cũng không viết nổi.

    Phải chăng Việt Nam và Tây khác nhau ở chỗ: Tây họ dậy những gì thấy được ứng dụng ngoài cuộc sống ngay, còn ta thì học để thi, không có mục đích nào khác ?

  • iga MonsterID Icon iga

    Tôi quan tâm đến vấn đề kỷ luật và tự do trong giờ học/giảng. Theo bác Zung thì nên duy trì kỷ luật ở mức nào là hợp lý? Ví dụ:
    1. Không cho vào nếu đi muộn quá 10-15 phút?
    2. Không cho dùng laptop trong giờ? cho phép?
    3. Đuổi người nói chuyện riêng hoặc gây mất trật tự ra ngoài? Cảnh cáo?
    4. Đuổi sinh viên ngủ/ngủ gật ra ngoài? cho phép?
    …………………………………
    Có rất nhiều vấn đề thực tế phát sinh, ví dụ khi phải dạy 1 môn “phụ” mà ng ta không thích học, dạy/giảng cho 1 lớp cực kỳ ồn ào, nhiều học viên ý thức cá nhân thấp, vv.
    Bác Zung nói chung chung thì dễ được chấp thuận, nhưng bác cần cụ thể hơn để người đọc biết quan điểm riêng của bác kỷ luật tự do ở mức nào là trung dung!

  • Pirlo MonsterID Icon Pirlo

    Không cho người học vào học có lẽ là trái với luật giáo dục?

  • admin MonsterID Icon admin

    @Iga

    Tôi có mấy nguyên tắc đơn giản sau khi dạy sinh viên:
    1. Không bao giờ bắt sinh viên đi học giờ tôi dạy. Tôi không điểm danh (trừ những trường hợp
    phải điểm danh do các lý do hành chính). Họ đi học là tự nguyện, khi muốn học.
    2. Sinh viên nào mà làm gì vô kỷ luật trong lớp, thì tôi nhắc lại điều số 1 trên: nếu không
    thích ngồi học ở đây, thì có thể ở nhà không cần đến học, nhưng đã đến đây thì phải tôn
    trọng những người ngồi trong đây.
    3. Nếu SV nào còn tiếp tục vô kỷ luật sau khi bị nhắc nhở, thì tôi bảo họ: nếu ngồi đây
    mà làm ảnh hưởng đến người khác, thì xin mời ra khỏi lớp. Trên thực tế, mỗi năm tôi
    có đuổi SV ra khỏi lớp 1-2 lần. Hãn hữu mới xảy ra thôi. Và khi tôi đuổi SV nào đó ra khỏi
    lớp, tôi cũng không ghi tên SV đó lại để “phạt thêm”. SV đó buổi học sau có thể đi
    học bình thường nếu muốn.
    4. Khi lớp ồn ào, thì tôi dừng lại không giảng, và bảo họ trật tự, và đợi đến lúc hết ồn
    mới giảng tiếp. Nếu họ muốn học (mà họ đã vào lớp là muốn học, vì tôi có bắt họ
    vào lớp đâu), thì sau khi được nhắc nhở sẽ trật tự. Trừ trường hợp nào quá đáng thì
    tôi đuổi ra ngoài. Thường chỉ cần đuổi 1 SV ra ngoài, là cả lớp còn lại trật tự ngay.
    5. Tất nhiên tôi phải cố gắng giảng cho hấp dẫn thú vị. Khi bài giảng OK thì SV tự khắc
    sẽ thích thú nghe, ít “nhàn cư vi bất thiện”.

    SV đến muộn bao nhiêu tôi cũng cho vào học, miễn là họ vào lớp một cách khẽ khàng
    không làm ảnh hưởng đến các SV khác, tuy có nhắc nhở họ là cố gắng đến đúng giờ.
    Trên thực tế SV của tôi nói chung không có vấn đề về đi muộn. Có những SV không thể đến
    đúng giờ (vì hoàn cảnh nào đó), thì họ thường nói cho tôi biết trước, “xin phép đến
    muộn 1/2h các buổi” cho lịch sự.

    Dùng laptop trong giờ ? Tôi nghĩ là cứ theo
    các nguyên tắc chung: nếu dùng laptop mà tốt cho việc học, thì tại sao không dùng.
    Nếu đem laptop vào để xem những cái riêng mà không nghe giảng, làm ảnh hưởng
    đên SV xung quanh, thì tôi sẽ bảo họ: ở nhà mà xem
    laptop, đến ngồi đây làm gì. Tôi thấy có nhiều SV bây giờ mang laptop đi đễ gõ bài giảng
    (thay vì viết vào giấy), như thế cũng tốt, miễn sao gõ đừng làm ồn.

    SV ngủ gật ? Tôi không đuổi 1 SV ra ngoài chỉ vì người đó ngủ gật, tuy nhiên tôi sẽ thử tìm
    hiểu vì sao SV đó ngủ gật.
    Tôi không biết Iga có đi dự các hội nghị khoa học không, chứ trong các hội nghị chuyện
    các GS ngồi dưới ngủ gật là chuyện xảy ra thường xuyên. Nếu mệt, hoặc người phía trên
    nói những cái “chán”, lại với giọng “đều đều ru ngủ”, thì khó mà tránh khỏi ngủ gật.
    Để cho người nghe ngủ gật, là lỗi của người nói nhiều hơn là người nghe.

  • admin MonsterID Icon admin

    @Iga

    Dạy môn “phụ” ?

    Trong một hệ thống giáo dục “bình thường”, có những môn là “bắt buộc” và những môn “optional”, nhưng các môn dạy đều là môn “đáng để dạy, đáng để học”, đều là môn quan trọng (đối với một nhóm học sinh sinh viên nào đó). “Phụ” hay “chính” ở đây theo tôi hiểu, chỉ là mức độ yêu cầu học môn đó nhiều hay ít thời gian thôi, chứ không có nghĩa “không cần học”. Còn nếu hệ thống thi cử lại biến môn cần học thành môn không cần học (không thi môn đáng học) hoặc ngược lại (thi môn không đáng học), thì đấy là lỗi của hệ thống, các giáo viên và những người có trách nhiệm cần lên tiếng về việc đó.

    Nếu ai dạy phải một môn “không đáng dạy, không đáng học” thì good luck ! Một khi môn học đã nhảm nhí, thì việc dạy/việc học môn đó là “trò hề”, nói đến kỷ luật làm gì.

    Kể cả những môn “đáng học nhưng không thi”, nếu giáo viên dạy hấp dẫn, thì học sinh vẫn sẽ học thích thú và
    giữ trật tự. Theo tôi hiểu, ở bên Pháp, khi thi “Bac” (tốt nghiệp PTTH) người ta thi tất cả các môn, trong khi ở VN chỉ thi một số môn ?.

    Điểm nữa, như tôi nói ở trên, là (ở đại học) để cho học sinh tự nguyện, ai thích học, cần học thì mới đến học, thì “chính phụ gì” học sinh đến lớp sẽ đều học và giữ trật tự.
    Tôi có từng dạy mấy minicourses ở VN cho sinh viên. Các course của tôi không hề có thi cử. Tôi thấy các sinh viên đến học đều có thái độ rất tốt.

    Tôi hiểu ở VN, đặc biệt là ở các lớp “chuyên tu, tại chức”, học viên đến học chỉ cốt “điểm danh” rồi
    sau đó “mua điểm” cho có cái bằng. Đấy là vấn đề của cả một hệ thống giáo dục: hình thức, danh hão, bằng rởm, thi cử không nghiêm chỉnh, … Trong một hệt thống “thi giả, học giả”, thì khó có thể có kỷ luật thực sự. Dùng các biện pháp kỷ luật ở đó, thì có khi sẽ thành “Don Quixote đánh nhau với cối xay gió”. Tuy nhiên, tôi nghĩ là đối thoại với học viên có thể sẽ đạt thỏa hiệp. Ví dụ yêu cầu mọi người nếu không học thì cũng tôn trọng để cho người khác học (làm việc khác thì được, nhưng mà khẽ thôi).

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

  

  

  

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.