A man can't ride your back unless it's bent
by Martin Luther King, Jr.

Một số điều nên và không nên trong giảng dạy toán (2)

Nên: Dạy và kiểm tra kiến thức học sinh theo lối “học để hiểu”

Không nên: Tạo cho học sinh thói quen học vẹt, chỉ nhớ mà không hiểu

Các nhà giáo dục học và thần kinh học trên thế giới đã làm nhiều phân tích và thí nghiệm cho thấy, khi bộ óc con người “hiểu” một cái gì đó (tức là có thể “make sense” cái đó, liên tưởng được với những kiến thức và thông tin khác đã có sẵn trong não) thì dễ nhớ nó (do thiết lập được nhiều “dây nối” liên quan đến kiến thức đó trong mạng thần kinh của não — một neuron thần kinh có thể có hàng chục nghìn dây nối đến các neuron khác), còn khi chỉ cố nhồi nhét các thông tin riêng lẻ vào não (kiểu học vẹt) mà không liên hệ được với các kiến thức khác đã có trong não, thì thông tin đó rất khó nhớ, dễ bị não đào thải.

Continue reading Một số điều nên và không nên trong giảng dạy toán (2)

Một số điều nên và không nên trong giảng dạy toán (1)

Trong loạt bài này, tôi sẽ viết dần một số quan điểm của tôi về những điều nên và không nên trong giảng dạy. Những quan điểm này được rút ra từ kinh nghiệm bản thân, việc nghiên cứu các liệu về giáo dục, sự trao đổi với đồng nghiệp và sinh viên, và những suy nghĩ để làm sao dạy học tốt hơn. Tất nhiên có những quan điểm của tôi có thể còn phiến diện. Xin mời mọi người trao đổi, viết lên những quan điểm và kinh nghiệm của mình.

Tôi sẽ chủ yếu nói về việc dạy toán, tuy rằng nhiều điểm áp dụng được cho hầu hết các môn học khác. Tôi sẽ dùng từ “giảng viên” để chỉ cả giảng viên đại học lẫn giáo viên phổ thông, từ “học sinh” (student) để chỉ học sinh sinh viên hay học viên ở mọi cấp học, từ phổ thông cho đến sau đại học. Tôi viết không theo thứ tự đặc biệt nào.

Nên: Thỉnh thoảng thay đổi môn dạy nếu có thể. Nếu dạy một môn nhiều lần, thì cải tiến thường xuyên phương pháp và nội dung dạy môn đó.

Không nên: Dạy mãi năm này qua năm khác một môn, với giáo trình nhiều năm không thay đổi.

Continue reading Một số điều nên và không nên trong giảng dạy toán (1)

Hội đồng xét duyệt chức danh GS ngành toán

Hội đồng xét duyệt chức danh GS ngành toán ở VN mới được lập lại trong năm nay, gồm có 11 thành viên, là các GS sau:

* Hà Huy Khoái (chủ tịch hội đồng, cựu viện trưởng Viện Toán)

* Trần Văn Nhung (tổng thư ký hội đồng học hàm chung của các ngành)

* Đào Trọng Thi (cựu giám đốc ĐHQGHN)

* Ngô Việt Trung (viện trưởng Viện Toán)

* Phạm Kỳ Anh (ĐHQGHN)

* Phan Quốc Khánh (ĐHQG TPHCM)

* Lê Tuấn Hoa (viện toán, và là chủ tịch HTH VN)

* Đỗ Đức Thái (ĐHSPHN)

* Nguyễn Hữu Dư (phó hiệu trưởng ĐHTN, ĐHQGHN)

* Dương Minh Đức (ĐHQG TPHCM)

* Nguyễn Văn Mậu (cựu hiệu trưởng ĐHTN, ĐHQGHN)

Các thành viên trong hội đồng chủ yếu là do Ban chấp Hành HTH VN đề cử (bỏ phiếu tín nhiệm) và sau đó Bộ GD-ĐT phê duyệt. Danh sách này có tính đến chuyện phân bổ về mặt địa lý, để cho khỏi có một đơn vị nào có quá nhiều thành viên trong hội đồng.

Một vài bình luận:

Continue reading Hội đồng xét duyệt chức danh GS ngành toán

Vấn đề đánh giá giảng viên đại học cuối năm

Việc đánh giá các giảng viên đại học, cũng như mọi nhân viên cán bộ khác từ người gác cổng cho đến tổng thống, là một việc cần thiết và xảy ra thường xuyên trên thế giới. Vấn đề là đánh giá làm sao cho hiệu quả và đúng thực chất. Các giảng viên đại học ở Việt Nam được đánh giá cuối năm 2009 theo một mẫu đánh giá của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo ban hành. Mẫu hiện tại còn có nhiều bất cập như: coi nhẹ về khoa học và chuyên môn, nặng về hình thức và số lượng mà nhẹ về nội dung chất lượng, v.v. Để đại học Việt Nam hướng tới hội nhập thế giới và đẳng cấp quốc tế, cần phải đổi mới các cơ chế chính sách sao cho phù hợp, trong đó có việc đổi mới cách đánh giá giảng viên đại học.

Continue reading Vấn đề đánh giá giảng viên đại học cuối năm

A rose is a rose …

Copyleft: I contribute these pictures from my garden to the public domain.

Click on the pictures to see the original resolution (7megapixel)

So pure and tender …

rosawhite20090610

Continue reading A rose is a rose …

Vấn đề thu nhập của giảng viên đại học ở VN

Thu nhập của giáo sư không bằng thu nhập của một chuyên viên tài chính trẻ tuổi trung bình và không bằng một phần nhỏ thu nhập thực tế của các quan chức, đang là một sự phỉ báng với nền khoa học và giáo dục đại học của Việt Nam.

Chúng ta phải thừa nhận rằng nền khoa học và giáo dục đại học của Việt Nam còn đang kém, và điều đó rất bất lợi cho việc phát triển kinh tế xã hội Việt Nam. Những vụ việc như Trường Sa – Hoàng Sa hay bauxite Tây Nguyên cũng đủ chứng tỏ Viêt Nam có thể bị thiệt thòi thế nào về kinh tế và vị thế trên trường quốc tế khi mà nền khoa học kém cỏi không đáp ứng được nhu cầu. (Trong vụ Trường Sa – Hoàng Sa, Trung Quốc có nhiều công trình khoa học công bố quốc tế liên quan các quần đảo này còn Việt Nam hầu như chẳng có công trinh công bố quốc tế nào, bởi vậy thiếu cơ sở để cãi lý với họ ?). Để có được một quốc gia văn minh, phồn vinh và an ninh, không thể không phát triển khoa học và đội ngũ trí thức. Điều này các nước tiên tiến trên thế giới đã nhận thức được từ lâu, và Việt Nam cũng phải đi theo. Tuy nhiên, việc phát triển khoa học và giáo dục đại học ở Việt Nam gặp không ít khó khăn, và một trong những khó khăn đó chính là sự quá bất hợp lý  trong hệ thống lương bổng cho các cán bộ nghiên cứu và giảng viên đại học.

Continue reading Vấn đề thu nhập của giảng viên đại học ở VN

Rabbits in the Hat

An amusing math problem from the book Professor Stewart’s Cabinet of Mathematical Curiosities (2008) by Ian Stewart (who is a mathematician and a very prolific writer):

The Great Whodunni, a stage magician, placed his top hat on the table. ‘In this hat are two rabbits,’ he announced. ‘Each of them is either black or . . . → Read More: Rabbits in the Hat