Điều gì sẽ xảy ra nếu một kẻ lừa đảo trở thành Hiệu trưởng Đại học Quốc gia ?

Nguy cơ “đồ giả bóp chết đồ thật”

Trong khoa học cũng như trong xã hội, việc có trình độ hạn chế (về chuyên môn, hay về một vấn đề nào đó) không phải là một tội lỗi. Không thể đòi hỏi ai cũng phải giỏi như Einstein. Và cũng không nhất thiết phải có bằng cấp cao mới có thể cống hiến được nhiều cho xã hội. Tuy nhiên, việc lừa đảo là một tội lỗi.

Trong giáo dục và khoa học có nhiều hình thức lừa đảo khác nhau, ví dụ: gian lận trong thi cử, mua bán bằng cấp danh hiệu, ăn cắp công trình, tự thổi phồng kết quả của mình lên quá mức để bịp người không trong ngành, v.v. Những hiện tượng này trên thế giới ở đâu cũng có thể xảy ra. Có điều, ở những chỗ ít được khuyến khích thì nó ít xảy ra, còn ở đâu mà cơ chế hay môi trường khuyến khích nó thì nó dễ xảy ra.

Ở Việt Nam, có những người trình độ khoa học có thể coi là zero, nhưng đã mua được các bằng cấp khoa học từ Tiến sĩ đến “Viện sĩ” (chuyện rất hay xảy ra ở Nga và các nước Đông Âu những năm 1980-1990). Họ là những kẻ lừa đảo, tội lỗi. Nếu họ chỉ mua cái bằng Tiến sĩ về treo trong nhà, để khoe với con cái bạn bè thôi, thì cái tội “hám danh” nhưng không làm hại ai đó nhẹ, có thể dung thứ. Nhưng vấn đề trở nên nghiêm trọng, khi có những kẻ lừa đảo trong khoa học lại lên nắm quyền lãnh đạo, và những người làm khoa học chân chính thì lại phải chịu cảnh làm việc dưới trướng của họ. Đây là hiểm họa thực tế đang diễn ra ở Việt Nam.

Tôi muốn phân tích qua sư hệ trọng của hiểm họa đó bằng câu hỏi: những gì sẽ xảy ra khi một kẻ lừa đảo trong khoa học nắm quyền lãnh đạo khoa học, ví dụ như là làm hiệu trưởng một trường đại học quốc gia ?

Một kẻ lừa đảo trong khoa học mà làm lãnh đạo trong khoa học, sẽ dẫn theo:

  • Sự mất uy tín của tổ chức khoa học rơi vào tay kẻ đó lãnh đạo đối với các cơ quan trong nước và đối với quốc tế
  • Tạo ra một hệ thống khuyến khích lừa đảo và tham nhũng, bởi trong những hệ thống đàng hoàng hơn thì kẻ đó khó có chỗ đứng
  • Những người làm khoa học nghiêm chỉnh bị o ép, coi thường, chán nản, khó phát huy khả năng.
  • Sự lây truyền căn bệnh lừa đảo đến các thế hệ tiếp sau
  • Các giá trị xã hội bị đảo lộn
  • v.v.

Khó có thể tính hết được tai họa cho xã hội mà một kẻ lừa đảo gây ra nếu nắm vị trí lãnh đạo cao. Nhưng theo nguyên tắc “xây thì khó, phá thì dễ”, chúng ta có thể hình dung là công lao đóng góp xây dựng của 10 nhà khoa học nghiêm chỉnh và tâm huyết có khi không bù lại được sự phá hoại của một kẻ lừa đảo. Những người nước ngoài có nhiệt tình muốn giúp Viêt Nam, những Việt kiều muốn về nước cống hiến, khi thấy “viễn cảnh” như vậy không khỏi có những “suy nghĩ lại”: tại sao lại phải nai lưng ra giúp những kẻ lừa đảo, đục khoét ?

Nếu để cho một kẻ lừa đảo làm hiệu trưởng một trường ĐHQG, thì dù nhà nước có đổ một trăm triệu USD vào trường đó, thì nhiều khả năng là uy tín của nó vẫn cứ sẽ kém, hệ thống của nó vẫn sẽ cứ “chim chuột”, và lãng phí đầu tư có thể tính ra ít nhất vài chục triệu USD. Nguy hiểm hơn nữa, là khi kẻ lừa đảo lại lấy Trường ĐHQG làm bàn đạp để lên chức cao hơn, thì khi đó sự phá hoại của kẻ đó đối với đất nước sẽ còn lớn hơn. Theo luật bù trừ, khi người ta “kém” về mặt này thì “giỏi” mặt khác. Kẻ lừa đảo trong khoa học không có hiểu biết thực sự gì về khoa học, không dành thời gian cho khoa học, nhưng lại “phất” về lừa đảo, giỏi về thủ đoạn mánh khóe, mà càng giỏi thủ đoạn mánh khóe thì càng dễ ngoi lên, nếu như chế độ khuyến khích chuyện đó. Và khi kẻ đó càng ngoi lên cao, thì càng có hại cho xã hội.

Bởi vậy, giới khoa học VN cần chống lại những kẻ đó, gạt ra khỏi các vị trí lãnh đạo khoa học, khi còn chưa muộn. Việc này đòi hỏi sự nỗ lực và sự dũng cảm của các nhà quản lý và các nhà khoa học chân chính.

Làm sao để nhận biết đâu là kẻ lừa đảo ?

Trước hết, cần phân biệt giữa “kẻ lừa đảo” với người “trình độ hạn chế”. Bản thân việc “trình độ còn hạn chế” không phải là tội lỗi gì cả. (Và cũng không nhất thiết phải có bằng cấp này nọ mới có thể làm việc tốt, nếu làm đúng vị trí). Chỉ khi nào vơ vào mình những chức danh hay, thành thích không có thực, thì mới lài tội lừa đảo. Vậy làm sao để phân biệt đâu là “bằng cấp thật, thành tích thật” còn đâu là “bằng cấp giả, thành tích giả” ? Sự phân biệt này có những lúc dễ dàng, “rõ như van ngày”, nhưng cũng có những lúc khó hơn, nếu không cẩn thận có thể bị nhầm lẫn, và cũng có những trường hợp nằm trên gianh giới giữa thật và giả, tùy theo xã hội có chấp nhận như vậy hay không.

Tôi xin lấy một số ví dụ cụ thể.

Ông Nguyễn Cảnh Toàn là Tiến sĩ thật, Giáo sư thật, nhưng chuyện ông ta là viện sĩ thì “giả”. Thời ông NCT làm Tien si, thì ở VN hiếm ai biết đến toán cao cấp và có thể coi ông NCT là một trong những người hiểu biết nhiều nhất về toán ở VN vào thời đại đấy, tuy rằng điều đó sau nay không còn đúng nữa. Sai lầm của ông NCT có lẽ xuất phát từ việc đánh giá chủ quan quá cao các kết quả toán học của ông ta, và tin tưởng hoàn toàn rằng ông ta có “trình độ viện sĩ”. Bởi vậy ông ta khi được mời tham ra các viện hàn lâm này nọ đã nhận lời, mà không nghi ngờ rằng đấy là các viện hàn lâm “rởm”, với mục đích kinh doanh (thu tien của các “viện sĩ” — gọi là hội thì đúng hơn, thu tiền của các hội viên, nhưng người ta cứ tự xưng là viện hàn lâm cho “oai” tuy chẳng có uy tín gì về khoa học):

http://en.wikipedia.org/wiki/American_Biographical_Institute

http://en.wikipedia.org/wiki/International_Biographical_Centre

Khi tôi học ở Nga (cách đây 20 năm) có một ông thầy dạy học trò một “võ” này: có một kết quả thì đem “chẻ” ra thành mấy bài báo, viết đi viết lại. Làm thế thì số bài báo có thể được nhân lên gấp đôi gấp ba, và nếu “tính điểm công trình” sẽ rất cao. Bản thân tôi hơi “dị ứng” với võ đó nên tránh không làm vậy tuy được “truyền”, nhưng cũng không ngạc nhiên khi thấy một số đồng nghiệp làm như vậy. Có nhiều lý do để làm như vậy, trong đó có cả những lý do chính đáng: như làm khoa học cũng cần quảng cáo, viết nhiều thì khả năng được người khác quan tâm đọc đến nhiều lên, xin tiền khoa học dễ lên để còn lấy tiền “nuôi” các công trình “lớn”, hay là khi viết lại thì sáng sủa hơn, tốt hơn cho người đọc, etc. Giới khoa học cũng cần phải làm “quảng cáo, PR” (một cách lành mạnh) để cho những người khác biết mình làm gì, có ý nghĩa ra sao, thì mới có được kinh phí cho khoa học, mới được xã hội đánh giá đúng mức. Tuy nhiên, những quảng cáo thái quá, thì có thể chạm đến gianh giới giữa thật và giả.

Ông Đào Trọng Thi là một ví dụ về “quảng cáo thành công” ở VN. Tôi biết ông ĐTT là người rất giỏi, và có bài báo của ông ĐTT (thời còn làm “candidat”) có được trích dẫn trong 1 quyển sách khá nổi tiếng của Helgason về hình học. Tuy nhiên, khi các báo chí tâng bốc luận án TSKH (doktor nauk) của ông ĐTT về mặt cực tiểu (gọi là bài toán Plateau) là đã “giải được bài toán thế kỷ”, thì điều đó đã “đi hơi xa” sự thật.

Nếu nói về “khoa học rởm”, ông Nguyễn Đình Đức có thể là một ví dụ tiêu biểu

Nguyễn Đình Đức là ai ?

Bài báo “Chế tạo viện sĩ” được một tác giả bên Nga viết năm 2000 và lưu truyền trên internet, về hiện tượng viện sĩ “rởm” của VN, có dành cả một đoạn dài viết về “viện sĩ” NĐĐ. Những ai chưa xem bài đó có thể xem tại đây là lai lich của “viện sĩ” đó (xem từ giữa bài, từ “Thư số 6”):

http://zung.zetamu.com/chetaoviensi.pdf

Tôi thời gian đó không còn ở Nga, chưa có điều kiện kiểm chứng hết những gì viết trong bài đó, nhưng những điều tôi trực tiếp biết về NĐĐ thì không sai so với trong bài: đi học nghiên cứu sinh nhưng thuộc loại kém, thi tối thiểu bị trượt, bị thầy đuổi, xin thi lại, tìm được thầy “dễ mua”, thời gian làm NCS thì chủ yếu là đi buôn, luận án do người khác làm …

Thời gian thấm thoát trôi qua. Nay “bỗng chốc” “PGS TSKH” Nguyễn Đình Đức là ứng cử viển trở thành Hiệu trưởng trường ĐH Công nghệ thuộc ĐHQGHN thay thế GS Nguyễn Hữu Đức (được chuyển lên chức cao hơn), sau một thời gian làm trưởng ban khoa học công nghệ ĐHQG rồi phó hiệu trưởng ĐHCN. Quả là “lên như diều gặp gió “. Và trong những năm tới, “viện sĩ N Đ Đức” sẽ có thể ứng cử vào chức Hiệu trưởng ĐHQGHN hoặc thậm chí những chức cao hơn thế.

Tìm hiểu qua về NĐĐ “thời nay”, tôi được thông tin sau:

http://vietphd.org/showthread.php?t=2351

Ông ta rất lắm chức tước, và vơ tất cả những thứ linh tinh tính thành “công trình khoa học”. Điều này không có gì đáng ngạc nhiên. Đây là 1 đoạn viết thú vị về việc “thầy Đức” hướng dẫn SV (chép lại nguyên văn):

Hà hà, hay quá, đây là thầy dạy cũ của em mà. Bằng cấp thì em không biết thật giả thế nào, chỉ biết một chuyện rất lố bịch như sau mà em chứng kiến:
– Năm 2006 thầy có hướng dẫn tốt nghiệp under 2 SV về nanocomposite: độn hạt cầu cỡ nano vào ống kim loại và tính toán tính chất cơ học của nó. Kết quả là khi báo cáo thì 1 bạn dùng 1/2 tg để giảng giải thế nào là vật liệu composite với nanocomposite . Một bạn thì trước khi báo cáo một tuần mới biết là mình nhầm giữa biến dạng phẳng và ứng suất phẳng, mọi kết quả tính toán trong luận văn hoàn toàn sai. Mặc dù vẫn thường xuyên được thầy này check!
Đây là hai trường hợp em thấy củ chuối nhất lần bv năm đó! Nói chung là rất củ chuối!

Điều trên có lẽ cũng không có gì đáng ngạc nhiên. Vậy có gì đáng ngạc nhiên ? Có lẽ chẳng có gì. Chuyên ông ta lên làm hiệu trưởng hiệu phó cũng chẳng đáng ngạc nhiên nốt, nếu như hệ thống ở VN có nhiều sơ hở để cho “khoa học rởm bóp chết khoa học thật”. Nhưng có phải điều đó có nghĩa là chúng ta dửng dưng ngồi nhìn nó mà không làm gì cả ? Điều này, tôi dành cho các đồng nghiệp ở VN suy nghĩ, vì tôi không thể can thiệp trực tiếp đươc. Tôi chỉ có thể kiến nghị những người có trách nhiệm ở VN phải làm cho sáng tỏ vụ này.

Chuyện “khoa học giả bóp khoa học thật” là một trong những chuyện chướng tai gai mắt ở VN. Tôi biết rằng tôi có viết lên đây cũng khó thay đổi được gì, và đôi khi tôi thấy mình như Don Quixote đánh nhau với cối xay gió. Tuy nhiên xã hội vẫn cần những người dám nói, dám làm, vì lợi ích chung, chứ không phải vì cái ghế của bản thân. Hy vọng rằng ở VN vẫn còn đủ nhiều những người như vậy.

Print Friendly

7 comments to Điều gì sẽ xảy ra nếu một kẻ lừa đảo trở thành Hiệu trưởng Đại học Quốc gia ?

  • usakhtn MonsterID Icon usakhtn

    Chân dung ông Nguyễn Đình Đức chỉ những người ở MGU giai đoạn đó là biết rõ nhất. Những người khác biết đến ông NĐĐ thông qua các câu chuyện kể của người trong cuộc hoặc đọc từ bài chetaoviensi tuy đã được viết từ năm 2000 nhưng lưu hành rộng rãi trên internet mới chỉ 5 năm nay.
    Ngay trong bài viết đôi điều suy nghĩ về toán học VN do bác zung.zetamu viết cũng có đoạn rõ ràng ám chỉ những nhân vật như NĐĐ bằng cụm từ rất hay “cò giả mổ cò thật”.

    Hiện có bao nhiêu người ở trường ĐHQGHN biết thực sự về NĐĐ? Ở trường ĐHCN thì tôi không rõ, nhưng ở trường ĐHKHTN thì một số biết rõ NĐĐ là nhà khoa học rởm, đặc biệt những người học Toán và những người đã học và làm việc ở NN nhiều năm. Hiện tại những người biết về ông Đức là những người trẻ và không giữ các chức vụ gì quan trọng ở ĐHQGHN và họ chưa phát biểu. Hơn nữa những thông tin về ông Đức là dạng tin đồn, dựa vào các bài viết chetaoviensi mà tác giả là ẩn danh. Duy nhất chỉ có bác zung tamu có thể confirm được 1 giai đoạn ngắn của ông Đức ở MGU (học dốt, thi lại), còn những thông tin khác như mua bằng và nhờ người làm hộ luận án – tội danh lừa đảo – thì người biết chính xác đang ẩn danh. Muốn lật tẩy ông ấy cần có các bằng chứng xác thực về các tội danh lừa đảo mua bán bằng cấp. Còn nếu không thì cứ đủ tiêu chuẩn 10 bài ở tạp chí do ông ấy điều hành là gần đủ GS rồi. Chuyện đề bạt của ông ấy đằng sau là đường dây ngầm. Chuyện im lặng của một số ng làm toán được đào tạo ở MGU rồi làm chính trị, về trường hợp này cũng có căn nguyên mà chúng ta vẫn chưa rõ.

  • usakhtn MonsterID Icon usakhtn

    Trước mắt nhân vật “cò giả” chưa thể ngồi được vào vị trí giám đốc đhqghn vì đã thua trong cuộc chạy đua vào ghế hiệu trưởng đại học công nghệ. Nhưng nếu như các cò thật (những người từng được MGU đào tạo thực sự) không tích cực hơn trong việc thu thập các chứng cứ thuyết phục, thì cò giả vẫn có thể leo vào các vị trí rất cao như phó giám đốc đại học quốc gia (vị trí mà đích danh Thủ tướng phải bổ nhiệm) trong vòng 2 năm tới.

  • admin MonsterID Icon admin

    Cám ơn các ý kiến của usakhtn. Tôi nhất trí là những người ngay thẳng phải hợp tác chặt chẽ cùng nhau thì mới đấu tranh chống tiêu cực hiệu quả được, chứ ai cũng nghĩ “đấy không phải việc của mình”, thì hậu quả sẽ nghiêm trọng. The only thing necessary for the triumph of evil is for good men to do nothing (Edmund Burke)

  • […] trong khoa họcR.Princeton on Chân dung “viện sĩ” PGS TSKH Nguyễn Đình Đứcadmin on Điều gì sẽ xảy ra nếu một kẻ lừa đảo trở thành Hiệu trưởng Đại học Q…admin on Phân biệt giữa lãnh đạo và quản lý trong khoa họcNguyễn on Phân biệt […]

  • Trần Bình MonsterID Icon Trần Bình

    Tự nhiên, hôm nay lại có mấy ý kiến trở lại đề tài này. Không hiểu các cựu MGU có định chiến đấu tiếp hay không?
    Tuy nhiên, tôi xin được đưa ra 1 số luận diểm bênh vực bác NĐ Đức: Thực ra, PGS Đức cũng chỉ đi theo con đường của 1 số bậc đàn anh đã đi.(Đưa ra 1 số chứng chỉ bố láo + quan hệ thật tốt với 1 số “bề trên” đỡ đầu). Tội lớn nhất của PGS Đức là đi hơi quá đà thôi(chắc là do thừa thắng xông lên).
    1. Làm TSKH: Chắc chắn là bằng thật, kiến thức thì có thể giả. Nhưng làm sao có thể chứng minh được PGS Đức có người làm luận án hộ? Nếu căn cứ vào việc (không) công bố các công trình KH sau này để đánh giá GS NĐ Đức, thì cũng không ổn. GS Đức có thể lập luận là “tinh anh của PGS đã phát tiết hết ra ngoài khi ở bên Nga rồi”, còn bây giờ, “GS tập trung vào lãnh đạo” thì sao?
    2. Danh hiệu “Viện sĩ RAEN”: Nhiều “nhà KH” đáng kính khác còn nộp tiền lấy danh hiệu Viện sĩ Viện hàn lâm New York (còn củ chuối hơn RAEN) thì sao?
    3. Bằng phát minh: Thiết tưởng có thể nhờ ĐSQ Nga kiểm tra rất dễ dàng. Mà có thể GS Đức cao hứng, nói nhầm 1 tí thì sao? Tại sao lại bắt bé nhau như thế!?
    4. Việc một bậc đàn anh nói GS Đức là “lưu manh”, và “không nên làm trong nghành giáo dục”, có lẽ là do ghen tỵ? Mà với người “ghen tị”, PGS Đức không thèm chấp là phải.
    5. Lập luận tốt nhất bảo vệ PGS Đức là: Nhiều “nhà KH, lãnh đạo” khác cũng như thế, hoặc lừa đảo tệ hơn, có phải mình GS Đức đâu? Nói theo ngôn ngữ dân gian: cả làng mắt toét, có mình em đâu!?

  • Researcher MonsterID Icon Researcher

    Tôi thấy nhiều bài viết chế nhạo ông Đức là PGS dỏm nhưng khi tôi tìm hiểu CV của ông này thì thấy ông ta có nhiều công trình công bố tại các tạp chí có ISI.
    http://irgamme.uet.vnu.edu.vn/gs-tskh-nguyen-dinh-duc/
    Vì danh sách khá dài nên tôi chỉ ngẫu nhiên down hai bài do ông Đức đứng tên đầu trên Elsevier, SCIE (có IF cỡ 3) về đọc thì thấy là có thật chứ không phải bịa vào lý lịch. Chất lượng bài báo thì tôi không dám nhận xét vì lĩnh vực composit không thuộc chuyên ngành của tôi.
    Mới đây tôi có đọc một bài trên dân trí nêu cậu ncs của GS Đức tuy là năm 3 nhưng có đến 14 bài có ISI khiến tôi không khỏi bất ngờ vì tôi chưa từng thấy một nghiên cứu sinh nào có khả năng ra bài kinh khủng như vậy???
    http://dantri.com.vn/giao-duc-khuyen-hoc/nguong-mo-chang-trai-9x-co-14-bai-bao-tren-tap-chi-quoc-te-isi-20160807072413214.htm
    Tôi đang băn khoăn nếu như tác giả nói ông Đức là GS dỏm thì làm sao một giáo sư dỏm lại có thể có nhiều bài có ISI đến như vậy trong đó nhiều bài trong số đó đứng duy nhất tên ông ấy, lại thêm có nghiên cứu sinh ra nhiều bài như vậy?

  • upmc MonsterID Icon upmc

    Khi nói về quá khứ “huy hoàng” không tốt ở MGU ở Nga thì quả thật phải có kiểm chứng…các bài viết thường nặc danh và vô căn cứ. Các anh chị cựu sinh viên ở MGU cũng nếu có nói lên thì cũng nên chỉ ra bối cảnh lúc đó ở MGU các NCS, GS làm việc như thế nào? Khoa học lúc đó có thực sự ý nghĩa hay không.

    Đánh giá năng lực một người hãy nhìn vào sáng tạo của họ. TSKH. NDD đã thể hiện sự sáng tạo cao nhất là có nhiều bài báo ISI, có sinh viên cũng 14 bài ISI. Kể ra mà được giả như thế này đầy ông “thật” vẫn còn nằm mơ trong lĩnh vực khó như Toán cơ học.

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

  

  

  

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.